ابلیشن (سوزاندن یا کرایو کردن) برای ریشه کنی بی نظمی (آریتمی) قلب
فیبریلاسیون دهلیزی چیست؟ فیبریلاسیون دهلیزی (AF یا AFib) یکی از شایع‌ترین انواع آریتمی (بی‌نظمی ضربان قلب) است. در این حالت، سیگنال‌های الکتریکی غیرطبیعی در دهلیزهای قلب باعث می‌شوند ضربان قلب سریع و نامنظم شود.
بعضی بیماران فقط احساس تپش قلب دارند، اما در دیگران ممکن است باعث تنگی نفس، خستگی، سرگیجه یا حتی افزایش خطر سکته مغزی شود.
ابلیشن فیبریلاسیون دهلیزی (AF Ablation):
ابلیشن قلبی روشی برای درمان بی‌نظمی ضربان قلب است. ابلیشن قلبی یا سوزاندن مسیر بازچرخشی درقلب از طریق از بین بردن قسمتی از بافت باعث از بین رفتن آریتمی قلبی می شود. در برخی موارد نیز ابلیشن قلبی مانع ورود سیگنال‌های الکتریکی غیر عادی به قلب می‌شود و به همین دلیل مانع ضربان نا منظم قلب می‌شود.در آن بافت‌های کوچکی از قلب که باعث ایجاد سیگنال‌های الکتریکی نابجا می‌شوند، از بین برده یا غیرفعال می‌شوند. این کار معمولاً با استفاده از انرژی رادیوفرکوئنسی (حرارت) یا انرژی سرما (کرایو‌ابلیشن) انجام می‌شود.در ابلیشن قلبی سیم بلند و انعطاف‌پذیری از طریق ورید ران به قلب فرستاده می‌شود.
ابلیشن قلبی گاهی از طریق عمل باز قلب باز انجام می‌شود اما انجام این عمل از طریق کاتتر و ورید ران عوارض کمتر و دوره بهبود سریع‌تری را در پی دارد.
علت ابلیشن قلبی
هدف از ابلیشن : هدف از انجام این روش، بازگرداندن ریتم طبیعی قلب (ریتم سینوسی) و کاهش یا قطع نیاز به داروهای ضدآریتمی است.در بسیاری از بیماران، ابلیشن باعث بهبود علائم و کیفیت زندگی می‌شود.
پیام الکتریکی که موجب ضربان قلب می‌شود باید به‌صورت دقیق به قلب برسد. هرگونه اختلال در این جریان‌ها موجب ضربان منظم قلب می‌شود که گاهی به‌وسیله ابلیشن قلبی قابل‌درمان است. ابلیشن قلبی هیچ‌گاه اولین گزینه درمانی نیست و برای افرادی به کار می‌رود که:
- مصرف دارو برای درمان ضربان نامنظم قلبشان بی‌تأثیر بوده است.
- مصرف دارو برایشان عوارضی را در پی داشته است.
- اختلال ضربان قلب ایشان از نوع خاصی است که با ابلیشن قلبی قابل‌درمان است.
- خطر عوارضی مانند ایست قلبی در ایشان بسیار بالا است.
آمادگی قبل از ابلیشن
۱- بایستی حداقل ۶ ساعت قبل از عمل ناشتا باشید .
۲- داروهای ضد بی نظمی را از ۵ روز قبل قطع کنید .
۳- اگر تحت درمان با وارفارین هستید ۴۸ ساعت قبل از عمل قطع شود .
۴- این عمل ممکن است چند ساعت طول بکشد و شما روی تخت سفتی دراز بکشید پس حوصله داشته باشید.
۵- ممکن است احساس تپش قلب و ناخوشایندی
در حین عمل پیدا کنید که طبیعی است و نگران
نشوید.
۶- سرمی به رگ دست شما وصل می شود. این مسیر اجازه می دهدکه در صورت لزوم بتوان از آن طریق دارو را مستقیماً داخل سیاهرگ تزریق کرد. همچنین ممکن است یک آرام بخش به شما داده شود تا احساس راحتی نمایید.
این کار دردناک نیست ولی ممکن است چند ساعت طول بکشد که باعث خستگی شما می شود. در طول عمل احتمال دارد احساس ناخوشایندی ناشی از بی نظمی و تپش قلب را احساس کنید که این حالت توسط پزشک ایجاد می شود وجای نگرانی ندارد ، بهتر است شما آرام باشید و شکایت خود را بیان کنید این وضعیت طولانی نیست و رفع می شود و درصورت نیاز، درمان لازم جهت برقراری ریتم طبیعی قلب انجام می شود.
نحوه انجام ابلیشن
- بیمار معمولاً تحت بی‌هوشی یا آرام‌بخشی قرار می‌گیرد.
- پزشک از طریق سیاهرگ کشاله ران لوله‌های باریکی به نام کاتتر را وارد قلب می‌کند.
- با استفاده از نقشه‌برداری الکتریکی، نواحی ایجادکننده آریتمی شناسایی و سپس با انرژی مناسب سوزانده یا منجمد می‌شوند.
- این کار معمولاً ۲ تا ۴ ساعت طول می‌کشد و بیمار اغلب همان روز یا روز بعد ترخیص می‌شود.
مزایا
✅ احتمال بازگشت ریتم طبیعی قلب
✅ کاهش نیاز به دارو
✅ بهبود علائم (تپش قلب، تنگی نفس، خستگی)
✅ ارتقای کیفیت زندگی
عوارض احتمالی (نادر)
⚠️ خونریزی یا کبودی در محل ورود کاتتر
⚠️ سوراخ شدن دیواره قلب (بسیار نادر)
⚠️ لخته خون یا سکته مغزی (با داروهای رقیق‌کننده کنترل می‌شود)
⚠️ آسیب به عصب یا سایر ساختارهای قلبی (نادر)
مراقبت های پس از ابلیشن
۱- پای سمت محل عمل بایستی چند ساعت (بستگی به نظر پزشک) بیحرکت باشد.
۲- با اجازه پزشک و پرستار بعد از چند ساعت بایستی از تخت پائین بیایید و راه بروید. در پائین آمدن از تخت عجله نکنید ابتدا ۵-۱۰ دقیقه کنار تخت بنشینید و چنانچه سرگیجه و ضعف نداشتید از تخت پائین آمده و راه بروید.
۳- برای پیشگیری از هرگونه خونریزی از محل میل، ۴ الی ۶ ساعت پس از عمل بیمار در محل ریکاوری نگه‌داری می‌شود. همچنین به همین منظور ضربان قلب و فشار بیمار نیز باید به‌صورت دقیق بررسی شود.
۴- با توجه به وضعیت بیمار، وی ممکن است در همان روز مرخص شود. در صورت مرخص شدن از بیمارستان نیز توصیه می‌شود از انجام فعالیت‌هایی مانند رانندگی پرهیز شود.
۵- احساس سوزش پس از عمل طبیعی است اما نباید بیشتر از یک هفته باشد. به‌طور طبیعی نیز پس از گذشت چند روز از ابلیشن قلبی، فرد قادر به انجام فعالیت‌های روزمره خواهد بود.
نتیجه عمل ابلیشن قلبی
عمل ابلیشن قلبی ممکن است در برخی افراد به صورت دوباره تکرار شود و همچنین فرد مستلزم مصرف دارو حتی پس از انجام ابلیشن قلبی باشد.
سبک زندگی و برنامه غذایی سالم نیز افزایش سلامت عمومی قلب و پیشگیری از شرایط بدتر مانند فشارخون بالا و ضربان نامنظم قلب بسیار مؤثر است. پزشک همچنین ممکن است مواردی را در همین راستا برای بیمار متذکر شود که برخی از این موارد عبارت‌اند از:
- مصرف کمتر نمک موجب کاهش فشارخون بالا می‌شود.
- فعالیت فیزیکی بیشتر
- پرهیز از استعمال دخانیات
- پرهیز از مصرف الکل
- مصرف غذاهای سالم
- وزن مناسب
- کنترل احساسات از قبیل خشم
بعد از عمل
- ممکن است در محل ورود کاتتر کمی درد یا کبودی وجود داشته باشد.
- تا چند هفته، احساس تپش قلب خفیف طبیعی است.
- پزشک ممکن است داروهای رقیق‌کننده خون و ضدآریتمی را برای مدتی ادامه دهد.
- پیگیری با نوار قلب یا هولتر معمولاً در ماه‌های بعد انجام می‌شود.
نکات مهم در منزل بعد از ترخیص
۱- محل عمل بایستی از نظر خونریزی چک شود، به محل عمل فشار نیاورید تا چند روز از فعالیت‌های سنگین یا بلند کردن اجسام سنگین خودداری کنید.
۲- کمی درد در محل عمل طبیعی است ولی اگر سفتی و کبودی بیش از اندازه و خونریزی غیر طبیعی می باشد بایستی به پزشک خود مراجعه کنید.
۳- اگر دچار درد قفسه سینه، تنگی نفس، تب یا خونریزی شدید شدید، فوراً به پزشک مراجعه کنید. در صورت احساس تپش و ضربان سریع قلب حتماً هر چه سریعتر به اولین مرکز درمانی مراجعه کرده و نوار قلب بگیرید و به پزشک خود مراجعه کنید .
۴- این عمل محدودیتی در زندگی شما ایجاد نمی کند مگر اینکه بیماری و مشکل دیگری داشته باشید که پزشک معالجتان برای شما توضیح خواهند داد .
توصیه‌های پس از ابلیشن
- داروها را طبق دستور پزشک مصرف کنید.
- ویزیت‌های پیگیری را فراموش نکنید؛ حتی اگر حالتان خوب است.
نکته پایانی
ابلیشن برای همه بیماران مناسب نیست. تصمیم برای انجام آن باید پس از گفت‌وگو با متخصص قلب و الکتروفیزیولوژی، با در نظر گرفتن شرایط قلبی، سن، علائم و پاسخ به درمان دارویی گرفته شود.
