آموزش بیمار درباره داروی سیکلوسپورین (Cyclosporine)
نام علمی دارو: سیکلوسپورین (Cyclosporine). نامهای تجاری: Sandimmune ( ساندیمون یا سَندایمیون ، Neoral نورال ، Cicloral
هدف از مصرف سیکلوسپورین – ساندیمیون (Cyclosporine): سیکلوسپورین دارویی است که سیستم ایمنی بدن را تضعیف میکند تا از پسزدن عضو پیوندی (قلب، کلیه، کبد و …) جلوگیری کند. بدن بهصورت طبیعی ممکن است عضو جدید را “بیگانه” تشخیص دهد و به آن حمله کند؛ سیکلوسپورین با مهار این واکنش از تخریب عضو جلوگیری میکند.
اطلاعات داروی مایکوفنولات مافتیل ( سل سپت)
اطلاعت داروی تاکرولیموس (پروگراف)
نحوه مصرف دارو سیکلوسپورین – ساندیمیون (Cyclosporine):
- دارو باید دقیقاً طبق تجویز پزشک مصرف شود.
- معمولاً ۲ بار در روز (صبح و عصر) با فاصلهی ۱۲ ساعت.
- بهتر است در ساعتهای ثابت روزانه مصرف شود.
- دارو را میتوان با یا بدون غذا مصرف کرد، ولی باید همیشه به یک روش ثابت باشد (مثلاً همیشه با غذا یا همیشه ناشتا).
- کپسول را کامل ببلعید، نجویید و خرد نکنید.
- اگر یک نوبت را فراموش کردید و کمتر از ۴ ساعت گذشته، آن را مصرف کنید؛ در غیر این صورت از نوبت بعدی ادامه دهید. دوز را دو برابر نکنید.
نکات بسیار مهم : پایش آزمایشگاهی سیکلوسپورین یا ساندیمیون (Cyclosporine):
- پزشک مرتباً سطح خونی سیکلوسپورین را با آزمایش خون کنترل میکند.
- آزمایش باید قبل از مصرف نوبت صبح دارو انجام شود.
- همچنین عملکرد کلیه، فشار خون و سطح پتاسیم باید بررسی شود
تداخلات دارویی مهم سیکلوسپورین یا ساندیمیون (Cyclosporine): بسیاری از داروها بر سطح سیکلوسپورین در خون تأثیر میگذارند.
حتماً قبل از مصرف هر دارو یا مکمل جدید با پزشک یا داروساز مشورت کنید.
داروهایی که سطح سیکلوسپورین یا ساندیمیون (Cyclosporine) را بالا میبرند (خطرناک):
- داروهای ضد قارچ (کتوکونازول، فلوکونازول، ایتراکونازول)
- آنتیبیوتیکها (اریترومایسین، کلاریترومایسین)
- داروهای قلبی (وراپامیل، دیلتیازم)
- گریپفروت و آب گریپفروت ❌ ممنوع
داروهایی که سطح سیکلوسپورین را پایین میآورند:
- داروهای ضد تشنج (فنیتوئین، کاربامازپین)
- ریفامپیسین (ضد سل)
عوارض جانبی احتمالی سیکلوسپورین یا ساندیمیون (Cyclosporine):
شایعتر:
- لرزش دست
- افزایش فشار خون
- افزایش کراتینین خون (کاهش عملکرد کلیه)
- افزایش موهای بدن یا لثه (پُرموئی، رشد لثه)
- تهوع، سردرد یا احساس خستگی
- افزایش کلسترول یا چربی خون
مهم و نیازمند مراجعه فوری:
- کاهش ادرار یا ورم پاها (علامت آسیب کلیه)
- تب یا گلودرد (علامت عفونت)
- کبودی یا خونریزی غیرعادی
- تنگی نفس یا درد قفسه سینه
- تغییر دید یا سردرد شدید
پیشگیری از عفونت در مصرف کنندگان سیکلوسپورین یا ساندیمیون (Cyclosporine):
چون سیکلوسپورین سیستم ایمنی را تضعیف میکند:
- دستها را مرتب بشویید.
- از تماس با افراد بیمار خودداری کنید.
- از خوردن گوشت نیمپز، تخممرغ خام، شیر غیرپاستوریزه و غذای مانده اجتناب کنید.
- در صورت تب یا زخمهای مقاوم سریعاً به پزشک اطلاع دهید.
توصیههای تغذیهای و سبک زندگی در مصرف کنندگان سیکلوسپورین یا ساندیمیون (Cyclosporine):
- از گریپفروت و آب آن اجتناب کنید.
- نمک و چربی غذا را کاهش دهید (برای کنترل فشار و چربی خون).
- مایعات کافی بنوشید (طبق دستور پزشک).
- از مصرف الکل و سیگار پرهیز کنید.
- مسواک نرم استفاده کنید و مراقب لثهها باشید.
- در برابر نور خورشید از کرم ضدآفتاب استفاده کنید (خطر سرطان پوست اندکی افزایش مییابد).
نکات پایانی برای بیمار مصرف کننده سیکلوسپورین یا ساندیمیون (Cyclosporine):
✅ سیکلوسپورین دارویی حیاتی و مادامالعمر است — قطع یا تغییر دوز بدون مشورت پزشک ممنوع است.
✅ دارو را همیشه در ساعت مشخص و بهطور منظم مصرف کنید.
✅ در صورت تهوع یا استفراغ مکرر، تب یا کاهش ادرار فوراً پزشک را مطلع کنید.
✅ دارو را در محل خشک و خنک، دور از نور مستقیم و دسترس کودکان نگهداری کنید.
✅ در سفر یا بستری، دارو را همیشه همراه داشته باشید و پرسنل درمان را مطلع کنید.
