مراحل و نحوه انجام پیوند قلب
انتخاب بیمار و آمادهسازی
- بیمار در لیست انتظار پیوند قلب قرار میگیرد پس از ارزیابی کامل (قلب، ریه، کلیه، کبد، عفونت، روانی، اجتماعی و غیره).
- تا زمان پیدا شدن قلب مناسب، بیمار ممکن است با دارو یا دستگاه کمکی بطن چپ (LVAD) نگهداری شود.
انتخاب و برداشت قلب دهنده (Donor)
معیارهای انتخاب دهنده: دهنده معمولاً فردی است با مرگ مغزی که سایر ارگانهایش سالم هستند.
- سن معمولاً < 50 سال
- نداشتن بیماری قلبی یا عفونت سیستمیک
- گروه خونی و اندازه بدن (Body size) سازگار با گیرنده
قلب در اتاق عمل دهنده با محلول سرد محافظتکننده (Cardioplegic solution) شستشو داده میشود و در یخ نگهداری میشود (حداکثر ۴ ساعت تا زمان پیوند).
آمادهسازی گیرنده (Recipient)
- بیمار تحت بیهوشی عمومی قرار میگیرد.
- قلب بیمار با دستگاه بایپس قلبی–ریوی (Cardiopulmonary Bypass) از جریان خارج میشود.
- جراح قلب آسیبدیده را تا سطح دهلیزها خارج میکند.
پیوند قلب جدید: دو روش اصلی برای پیوند وجود دارد:
روش کلاسیک (Biatrial technique)
- بخشهایی از دهلیزهای چپ و راست بیمار باقی میماند و دهلیزهای قلب دهنده به آن دوخته میشود.
- سادهتر است ولی ممکن است باعث آریتمی دهلیزی شود.
روش مدرن (Bicaval technique)
- ورید اجوف فوقانی و تحتانی بهطور جداگانه به قلب دهنده متصل میشوند.
- نتایج همودینامیک و الکتریکی بهتری دارد و امروزه روش ترجیحی است.
خروج از پمپ و طپش قلب جدید
- پس از اتمام دوختها، جریان خون به قلب جدید بازگردانده میشود. معمولاً قلب شروع به تپیدن میکند (گاهی نیاز به شوک الکتریکی دارد).
- پس از اطمینان از عملکرد خوب، بیمار از دستگاه بایپس جدا میشود.
مراقبتهای پس از عمل: بیمار به بخش مراقبت ویژه (ICU) منتقل میشود.
داروهای ضد رد پیوند (Immunosuppressive drugs) مانند:
پایش دقیق برای:
- علائم رد پیوند (Rejection)
- عفونتهای مختلف
- عملکرد سایر ارگان ها از جمله: کلیه، کبد، فشار خون و چربیها
پیگیری درازمدت
- بیوپسی (نمونهبرداری ) از میوکارد قلب (Endomyocardial biopsy) بهطور منظم برای بررسی رد پیوند.
- اکوکاردیوگرافی دورهای برای ارزیابی عملکرد قلب جدید.
- رعایت دقیق داروها، تغذیه سالم و پیشگیری از عفونت.
