بیوپسی اندومیوکارد در بیماران پیوند قلب
هدف: بیشترین خطر بعد پیوندقلب بویژه در سال اول، عفونت و یا رد پیوند است. تنظیم دوز داروها برای جلوگیری از عفونت و همزمان جلوگیری از رد پیوندبا کمک نتایج بیوپسی حاصل می شود
- تشخیص زودهنگام رد پیوند قلبی (چه سلولی و چه آنتیبادیواسطه)
- ارزیابی عوارض داروهای سرکوب ایمنی (مثل سمیت دارویی)
- بررسی سایر علل اختلال عملکرد پیوند (مثل عفونت یا فیبروز مزمن)
روش انجام (تکنیک بیوپسی)
- بیمار در وضعیت درازکش (supine) قرار میگیرد.
- تحت بیحسی موضعی، یک کاتتر بیوپسیگیر (bioptome) از طریق: ورید ژوگولار راست (شایعترین مسیر)، یا ورید فمورال یا سابکلاوین وارد قلب میشود.
- بیوپتوم به بطن راست هدایت میشود و از سپتوم بینبطنی ۳ تا ۵ نمونه کوچک (هرکدام ۱–۲ میلیمتر) گرفته میشود.
- نمونهها در فرمالین ثابت شده و برای بررسی پاتولوژی (هیستوپاتولوژی و گاهی ایمونوهیستوشیمی) ارسال میشوند.
خطرات احتمالی:
- آریتمیهای بطنی یا بلوک AV
- سوراخ شدن دیواره قلب و تامپوناد قلبی (نادر ولی خطرناک)
- خونریزی یا ترومبوز در محل ورود کاتتر
- عفونت (بسیار نادر)
برنامه زمانی (Frequency of Biopsy)
بر اساس پروتکلهای مراکز مختلف، ولی بهطور کلی:
| زمان بعد از پیوند | دفعات بیوپسی |
| هفتههای ۱–۴ | هر هفته |
| ماههای ۲–۶ | هر ۲ تا ۴ هفته |
| ماههای ۶–۱۲ | هر ۱ تا ۲ ماه |
| بعد از ۱ سال | هر ۶–۱۲ ماه یا فقط در صورت شک به رد پیوند |
تفسیر نتایج (بر اساس معیارهای بین المللی ISHLT – International Society for Heart and Lung Transplantation) :
رد سلولی (Cellular Rejection)
| درجه | یافتههای پاتولوژیک | اقدام درمانی |
| ۰R | بدون رد | نیاز به اقدام ندارد |
| ۱R | رد خفیف (ارتشاح خفیف لنفوسیتی) | معمولاً درمان نمیخواهد |
| ۲R | رد متوسط (ارتشاح لنفوسیتی با آسیب میوسیت) | درمان با کورتون یا افزایش ایمنی |
| ۳R | رد شدید (آسیب گسترده با نکروز) | درمان تهاجمی با پالس متیلپردنیزولون یا آنتیتیموسیت گلوبولین |
رد آنتیبادیواسطه (AMR)
- تشخیص با رنگآمیزی C4d یا CD68 و شواهد ایمنیشناسی (آنتیبادیهای ضد HLA).
- درمان شامل پلاسماآفرز، IVIG و ریتوکسیماب است.
مزایا:
- تنها روش قطعی برای تأیید یا رد رد پیوند
- راهنمایی دقیق برای تنظیم داروهای سرکوب ایمنی
جایگزینها یا روشهای غیرتهاجمی (فعلا مرسوم نیست و در حال توسعه برای اینده است)
- اکوکاردیوگرافی استرین (Strain imaging)
- MRI قلب با گادولینیوم
- آزمایشهای خونی ژنی (Gene expression profiling – AlloMap)
اما هنوز بیوپسی اندومیوکارد استاندارد طلایی (Gold Standard) باقی مانده است
آموزش مصرف داروهای ضد رد پیوند (Immunosuppressive drugs) :
سیکلوسپورین
تاکرولیموس
مایکوفنولات (سل سپت، مایفورتیک)
پردنیزولون
