داروهای جدید در درمان هیپرکلسترولمی (کلسترول خون بالا )
Inclisiran (اینکلیسیران) یک داروی نسبتاً جدید برای کاهش کلسترول LDL است که با مکانیسم اسید ریبونوکلئیک RNA مداخلهگر کوچک دو رشتهای (siRNA) عمل میکند.
مکانیسم اثر: Inclisiran با استفاده از فناوری small interfering RNA (siRNA)، سنتز پروتئین PCSK9 را در سلولهای کبدی مهار میکند. داروی دیگر این گروه Evolocumab اوولوکوماب ( با برند تجاری رپاتا) و Alirocumab آلیروکوماب می باشد
بهطور طبیعی، پروتئین PCSK9 باعث تجزیه گیرندههای LDL در سطح سلولهای کبد میشود çوقتی PCSK9 کاهش یابد، تعداد گیرندههای LDL در کبد افزایش مییابدç در نتیجه، پاکسازی LDL از خون افزایش مییابد و سطح کلسترول LDL پایین میآید.
کابرد بالینی : اینکلیسیران Inclisiran در درمان هایپرکلسترولمی (افزایش چربی خون) و دیسلیپیدمی مخلوط به کار میرود، بهویژه در بیمارانی که:
- به استاتینها پاسخ کافی نمیدهند یا آنها را تحمل نمیکنند.
- نیاز به کاهش بیشتر LDL دارند، حتی با وجود درمان استاتین یا ایزتیمایب.
✅ موارد تأیید شده توسط FDA:
- هایپرکلسترولمی اولیه (شامل هایپرکلسترولمی خانوادگی هتروزیگوت)
- دیسلیپیدمی آترواسکلروتیک در بزرگسالان (معمولاً همراه با رژیم غذایی و سایر داروهای کاهنده چربی)
نحوه تجویز
- تزریق زیرجلدی (subcutaneous)
- دوز معمول:
- روز ۰
- پس از ۳ ماه
- سپس هر ۶ ماه یکبار
این فواصل طولانی تزریق یکی از مزایای بزرگ Inclisiran نسبت به داروهای تزریقی دیگر مثل Alirocumab یا Evolocumab است که هر ۲ تا ۴ هفته تزریق میشوند.
⚙️ اثرات بالینی
- کاهش LDL-C حدود ۵۰٪ بهصورت پایدار
- کاهش کلسترول غیر-HDL و ApoB
- اثر طولانیمدت و پایدار با تزریقهای کم
⚠️ عوارض جانبی شایع
- واکنش در محل تزریق (قرمزی، درد، خارش)
- علائم خفیف شبهآنفلوآنزا
- افزایش مختصر در آنزیمهای کبدی (نادر)
جمعبندی
| ویژگی | توضیح |
| نام دارو | Inclisiran |
| مکانیسم | مهار سنتز PCSK9 از طریق siRNA |
| مسیر تجویز | زیرجلدی |
| فواصل تزریق | هر ۶ ماه |
| اثر اصلی | کاهش LDL-C ~۵۰٪ |
| کاربرد بالینی | هایپرکلسترولمی اولیه، دیسلیپیدمی آترواسکلروتیک |
| مزیت | فواصل تزریق طولانی و پایدار بودن اثر |
جدول مقایسه داروهای مهارکننده PCSK9
| ویژگی | Inclisiran | Evolocumab (Repatha) | Alirocumab (Praluent) |
| نوع دارو | siRNA (RNA مداخلهگر کوچک) | آنتیبادی مونوکلونال انسانی | آنتیبادی مونوکلونال انسانی |
| مکانیسم اثر | مهار سنتز PCSK9 در سلولهای کبدی (در سطح ژنتیکی) | خنثیسازی مستقیم پروتئین PCSK9 در خون | خنثیسازی مستقیم پروتئین PCSK9 در خون |
| مسیر تجویز | تزریق زیرجلدی (SC) | تزریق زیرجلدی (SC) | تزریق زیرجلدی (SC) |
| فواصل تزریق | روز ۰، پس از ۳ ماه، سپس هر ۶ ماه | هر ۲ هفته یا ماهانه | هر ۲ هفته یا ماهانه |
| کاهش LDL-C | حدود ۵۰% | حدود ۵۵–۶۰% | حدود ۵۰–۶۰% |
| شروع اثر | چند هفته پس از تزریق اول | طی ۱–۲ هفته | طی ۱–۲ هفته |
| دوام اثر | بسیار طولانی (پایدار تا ۶ ماه) | کوتاهتر (تا ۴ هفته) | کوتاهتر (تا ۴ هفته) |
| مزیت اصلی | فواصل تزریق بسیار کم، تبعیت درمانی بالا | اثر سریع و قوی | گزینه جایگزین برای بیماران با نیاز به تنظیم دقیق دوز |
| کاربردهای تأیید شده | هایپرکلسترولمی اولیه، دیسلیپیدمی آترواسکلروتیک | همان موارد + پیشگیری ثانویه در بیماری قلبی-عروقی | همان موارد |
| عوارض شایع | واکنش در محل تزریق، علائم شبهآنفلوآنزا | واکنش در محل تزریق، درد عضلانی، علائم آنفلوآنزا | واکنش در محل تزریق، درد عضلانی |
| دفعات مراجعه بیمار | هر ۶ ماه یکبار | هر ۲–۴ هفته | هر ۲–۴ هفته |
| تأثیر بر پایبندی بیمار | بسیار بالا (کمترین تزریق) | متوسط | متوسط |
| نحوه نگهداری | یخچال (۲ تا ۸°C) | یخچال | یخچال |
| نام تجاری | Leqvio | Repatha | Praluent |
نکات کلیدی:
- Inclisiran از نظر مکانیسم، تنها داروی ژنی (siRNA-based) در این گروه است.
- Evolocumab و Alirocumab هر دو آنتیبادیهای مونوکلونال هستند و اثر سریعتری دارند.
- از نظر پایبندی بیمار و راحتی درمان، Inclisiran برتری قابلتوجهی دارد (دو تزریق در سال).
- از نظر قدرت کاهش LDL، هر سه مشابهاند (کمی برتری برای Evolocumab).
