تپش قلب

تپش قلب

مطالب مرتبط:

تپش (طپش)  قلب به معنی آگاهی از ضربان قلب خود است.   علیرغم تپش و فعالیت مداوم و بی‌وقفه‌ قلب ، این فعالیت  نباید  توسط خود فرد  احساس ‌شود. به عبارت دیگر انسان  اصلاً نباید  متوجه  تپش قلب در بدن خود ‌باشند.  پس هرگاه فرد احساس بکند که قلب  درون  قفسه ‌سینه در حال تپش می‌باشد، دچار تپش قلب شده است و ربطی به تعداد ضربان قلب ندارد.
مقدمه
قلب نوعی تلمبه ای است  که  خون بوسیله آن در بدن جریان می‌یابد.   قلب در هر تپش تقریبا صد سانتیمتر مکعب خون را در بدن پخش می‌کند. روزانه حدود ۱۰ هزار لیتر خون بوسیله این تلمبه در درون رگهای هدایت می‌شود. در مدت عمر متوسط یک انسان شاید ۲۵۰ میلیون لیتر خون بوسیله قلب، تلمبه زده شود. طول مدت هر دوره انقباض و انبساط  قلب انسان، ذر حدود ۱ ثانیه است. بنابراین،‌ قلب روزی حدود  صدهزار بار می‌‌تپد .

احساس تپش قلب
تپش قلب به صورتهای گوناگون نظیر کوبیدن،  لرزیدن ، تپیدن و … احساس می‌شود. تپش قلب در افراد ممکن است با رخ ‌دادن ضربانی غیر عادی اغلب در قفسه سینه،گردن یا گلو نیز همراه باشد. برخی ذکر می‌کنند که قلبشان هری می‌ریزد یا بعضی می‌گویند که قلبشان چند دقیقه تاپ‌تاپ می‌زند و دوباره به حالت عادی بر می‌گردد. در برخی نیز تپش قلب به صورت دائم احساس می‌شود. احساس تپش قلب  همیشه به معنی سرعت بالای  ضربان قلب (تاکی کاردی) نیست بطوریکه در سرعت ضربان خیلی پایین (برادی کاردی)  هم ممکن است احساس تپش قلب وجود داشته باشد. تپش قلب ممکن است بیانگر یک بیماری جدی باشد یا اهمیت چندانی نداشته باشد.
علل تپش قلب :
تپش قلب در اکثر موارد نشانه بیماری خاصی نمی‌باشد و جای نگرانی چندانی ندارد  ولی گاهی  ممکن است نشانه   بیماری های   خیلی مهم  باشد. برخی از علل شایع تپش قلب اینها هستند:
*  برخی بیماری قلبی مثل ایسکمی قلبی، بیماری های دریچه ای مختلف از جمله  افتادگی (پرولاپس) دریچه میترال، نارسایی قلبی و میوکاردیت ها، پریکاردیت و آریتمی های قلبی .
* علل روحی و روانی ونیز برانگیخنگی احساسی مانند ترس،استرس یا اضطراب،افسردگی و…
* ورزش و فعالیت جسمی
* موادی مانند کافئین،نیکوتین،کوکائین و برخی از قرص‌های لاغری.
*بیماری‌هایی مانند پرکاری تیروئید، بیماری های ریوی و هیپوکسی ( کاهش میزان اکسیژن خون).
* برخی داروها مثل: داروهایی که برای درمان بیماری های تیروئید،آسم،فشارخون بالا یا بی‌نظمی ضربان قلب مصرف می‌شوند.
* بی‌خوابی ، خستگی
* کم‌ خونی
* تب
علل روحی و روانی
تپش قلب به تنهایی نشاندهنده هیچ گروه خاصی از اختلالات نیست و اغلب در واقع اختلال فیزیکی اولیه نبوده، بلکه مشکلی روانی است. گاهی بویژه در بیماران مبتلا به اضطراب ، بیماران از احساس تپش قلب شکایت دارند  که اغلب  در بررسیها اختلال ریتمی (مثل نوار قلب و هولتر ۲۴ ساعته)  هیچ مشکلی  مشخص نمی‌شود.
علل فیزیولوژیک یا طبیعی
ورزش و فعالیت بدنی شدید می‌تواند باعث ایجاد تپش قلب برای مدت چند دقیقه در افراد سالم  شود. فردی‌ که‌ بیماری‌ قلبی‌ ندارد ممکن‌ است‌ با ورزش‌ ضربان‌ قلب‌ را به‌ ۱۶۰ بار دقیقه‌ یا بیشتر برساند که‌ البته‌ این‌ طبیعی‌ است‌ و مشکلی‌ محسوب‌ نمی‌شود. استرس ، هیجان و اضطراب نیز از عوامل شناخته شده تپش قلب به شمار می‌روند. از سوی دیگر مصرف چای غلیظ ، قهوه تلخ و برخی سیگارها ممکن است در فرد تپش قلب ایجاد نمایند.
علل آریتمی قلبی
توجه به الگوی تپش قلب و همچنین نبض همزمان ، تشخیص را آسان می‌کند.در تمام حالتهای دیگر تپش قلب بیشتر به صورت تند زدن و شدید زدن قلب خود را نشان می‌داد و ضربان قلب منظم بود. نبض نامنظم در حین حمله تپش قلب تقریبا همیشه دال بر آریتمی است. آریتمی‌های شایعی که منجر به تپش قلب می‌شوند، فیبریلاسیون‌ دهلیزی ‌، انقباضات پیش‌رس دهلیزی یا بطنی،  تاکیکاردی ( تند ضربانی)‌ فوق‌ بطنی‌ و بطنی و گاهی سینوسی ‌می‌باشند. ضربانها در تاکیکاردی یا تند ضربانی‌ فوق‌ بطنی‌ و بطنی و ‌تند ضربانی‌ سینوسی ‌، “سریع و منظم” ، در فیبریلاسیون دهلیزی ” سریع و نامنظم”  و در انقباضات پیش‌رس دهلیزی یا بطنی بصورت “نامنظمی گهگاهی ” مشاهده می‌شوند.
در بعضی مواقع تپش قلب به صورت نابجا و نابهنگام بروز پیدا می‌کند که فرد احساس می‌کند قلبش می‌ریزد یا یک ضربه محکم به دیواره قفسه سینه اصابت می‌کند. اگر فرد در این حالت نبض خود را گرفته باشد متوجه می‌شود که یک نبض خالی زده است. این نوع تپش قلب در اکثر موارد نشانه یکی از شایعترین آریتمی‌های قلبی به نام “انقباض پیش‌رس یا زودهنگام بطنی” یا (PVC
) است که اغلب در افراد سالم دیده شده و مهم نمی باشد اما  اگر در فردی با بیماری قلبی شناخته شده  تعداد آن از حدی بیشتر شود ممکن است خطرات جدی برای فرد به همراه داشته باشد.
بیماریهای دیگر و داروها
افراد کم خون و پرکاری‌غده تیرویید نیز قلبشان با سرعت و شدت بیشتری می‌تپد.
بیماری های قلبی:
در پرولاپس دریچه میترال نیز که یکی از بیماریهای خوشخیم دریچه میترال قلب می‌باشد، تپش قلب به نسبت شایع می‌باشد و افرادی که این مسئله را دارند، باکمی فعالیت بدنی دچار درد و تپش قلب می‌شوند.
مصرف‌ بعضی‌ از مواد و داروها مثل‌ کافئین ‌، کوکایین ‌، افدرین‌ یا سایر داروهای‌ تقویت‌کننده‌ دستگاه‌ سمپاتیک‌ ، دکونژستان‌ها ، داروهای‌ کم‌کننده‌ اشتها ، قهوه‌ زیاد ، کولا و سایر محرکها با یا بدون‌ کافئین ، آمفتامین‌ها و سیگار باعث تپش قلب می‌شوند.
علائم همراه
تشخیص بیماری زمینه‌ای عمدتا بر اساس سایر علائم و یافته‌های همراه داده می‌شود. تپش قلب همراه با علائمی مانند سرگیجه، سیاهی رفتن چشم‌ها ، تنگی نفس ، سرفه‌ ناخودآگاه‌ ، درد قفسه سینه ، غش‌ کردن‌ یا احساس‌ وقوع مرگ‌ یا در زمینه بیماریهای قلبی نیاز به بررسی بیشتر دارد و باید فورا به اورژانس مراجعه کرد.
تشخیص علت تپش قلب :
کسی که دچار تپش قلب می‌شود باید در هر حال به پزشک مراجعه نماید. پس از انجام معاینات لازم نوار قلب از بیمار گرفته می‌شود که تا حد زیادی می‌تواند علت تپش قلب را مشخص کند. گاه نیز انجام آزمایشهایی برای تشخیص برخی بیماریهای زمینه‌ای لازم است. در نهایت اگر علت تپش قلب مشخص نشود، دستگاهی به نام هولترمونیتور یا نوار قلب متحرک به فرد متصل می‌شود تا در طول ۲۴ ساعت نوار قلب مداوم از بیمار گرفته شود. در طی این مدت اگر فرد دچار تپش قلب گردد، نوار قلب در همان حالت از بیمار گرفته شده و نوع آریتمی قلب فرد مشخص می شود. علاوه بر هولتر مانیتورینگ،  می‌توان از تست ورزش جهت القائ برخی آریتمی های خطرناک  استفاده کرد تا پزشک و بیمار اطمینان حاصل کنند که فعالیت شدید ، عامل بوجود آورنده آریتمی خطرناک نیست.
درمان تپش قلب در بیماریهای قلبی:
اصول درمان بر حذف عامل بوجود آورنده (دارو ، تنباکو ، قهوه ، چای و الکل) تشخیص و درمان بیماریهای همراه (پرکاری تیروئید ، افت قند خون ، علائم یائسگی و اضطراب) و درمان آریتمی خاص تشخیص داده شده ، استوار است. در اکثر موارد با رعایت عادات مناسب زندگی و تغذیه ، پرهیز از استرسها و هیجانات و انجام ندادن فعالیتهای ورزشی نامتناسب ، تپش قلب فرد بهبود می‌یابد.
به منظور خاتمه دادن  برخی آریتمی  بازچرخشی  ، گاهی مانورهای واگی متعدد توسط پزشک یا توسط فرد آموزش دیده انجام می‌شود که با تحریک عصب واگ باعث برگشت تپش قلب در بعضی از آریتمی‌ها ‌شوند مثل:
ماساژ ناحیه‌ کاروتید گردن‌ (البته‌ منوط‌ به‌ اجازه پزشک و  این‌ که‌ روش‌ انجام‌ بدون‌ خطر این‌ تکنیک‌ را فرا گرفته‌ باشید.)
نگاه‌ داشتن‌ نفس‌ به‌طور کوتاه‌مدت‌
سرفه پی‌در‌پی
نیشگون‌ گرفتن‌ از پوست‌ بازو به‌ قدری‌ که‌ باعث‌ درد شود.
زدن‌ آب‌ سرد به‌ صورت ‌، فرو بردن‌ سر در آب‌ سرد به‌ مدت‌ کوتاه‌ ، یا دوش‌ سرد بطوری‌ که‌ آب‌ سرد روی‌ سر بریزد.
مانور والسالوا: در بینی‌ و دهان‌ خود را بگیرید و سعی‌ کنید در همین حال  به‌ هوا را از بینی‌ خارج‌ کنید بطوری‌ که‌ احساس‌ کنید پرده‌های‌ گوش‌ به‌ سمت‌ بیرون‌ حرکت‌ می‌کنند.
درمان دارویی:
در مواردی‌ که‌ حمله‌ تند ضربانی‌ تکرار می‌شود، امکان‌ دارد یک‌ یا چند دارو برای‌ کنترل‌ ضربان‌ قلب‌ تجویز شوند. در مواردی که تپش قلب در اثر آریتمهای قلبی ایجاد شده باشد، داروهایی مانند دیگوکسین ، کینیدین‌ ، مسدودکننده‌های‌ کانال‌ کلسیم ‌، پروکاینامید ، و داروهای ضد‌ بتا آدرنرژیک‌ تجویز می‌شوند. در آریتمی‌ها اگر ضربان‌ قلب‌ به‌ حالت‌ طبیعی‌ باز گردانده‌ نشود، امکان‌ دارد نارسایی‌ احتقانی‌ قلب ، حمله‌ قلبی ‌، یا ایست‌ قلبی ، که‌ جان‌ بیمار را به‌ خطر می‌اندازند، رخ‌ دهند.
گاهی نیز لازم می‌شود که برای تنظیم ضربان قلب در بیماران دچار برادی کاردی (ضربان قلب پایین) ، دستگاهی به نام ضربانساز قلب (Pace maker
) در سینه بیمار جاسازی شود تا در مواقع ضروری ضربان قلب بیمار را تنظیم نماید.
ندرتاً استفاده‌ از شوک‌ الکتریکی‌ جهت خاتمه به آریتمی  لازم می‌شود.
مطالب مرتبط:

277 comments

  1. سلام-من ۲۷سالمه-چندبارحمله پانیک روتجربه کردم.از دفعه آخرکه بیشتراز یکماه می گذره دچارافسرده گی شدید شدم وتپش قلبم زیاد شده-تست ورزش واکو هم انجام دادم ودکترگفت قلبت مشکلی نداره وپروپرانولول۱۰ تجویز کرد-روانپزشک هم برام چند دارو(زیبان-آسنتراوبوسپ) تجویز کرد که در حال استفاده ام اما همچنان تپش قلب خودم رو در بیشترساعات روز احساس می کنم وهمش نگرانم که قلبم مشکلی داشته باشه-ضمنا من یکبار خون دادم که بعد از گذشت۵دقیقه دچارافت فشاروبیهوشی شد که البته مربوط به ۱سال قبله.ممنون میشم اگه مراراهنمایی کنید.آیا من مشکل قلبی دارم وآیااین قرصها برای من ضرری دارد؟باتشکراز حضرتعالی

    • سلام
      برای یافتن علت تپش قلب تهیه نوار قلب حین تپش یا هولتر ۲۴ ساعته ریتم قلبی لازم است
      http://galb.ir/archives/193
      اگر نوار قلب حین علائم توسط متخصص قلب دیده شده و اکو تست ورزش هم منفی است دیگر نگران نباشید. علل قلبی بسیار کم مطرح است.

  2. سلام.آقای دکتر من ۲۳سالمه،یه سالی میشه که احساس میکنم قلبم تند تند میزنه مخصوصا اگه بهم استرس یا هیجانی وارد بشه،دکترم رفتم پروپرانول ۱۰ مصرف میکردم خوب می شد،اما یه مدته که بازم موقع خواب قلبم تند تند میزنه،بدون اینکه زیاد استرس داشته باشم، دکتر رفتم پروپرانول ۲۰ داد،می خورم هیچ تاثیری نداره ،نوارم گرفتم مشکلی نداشت،آقای دکترشبا نمیتونم بخوابم،حدود ۶کیلوهم لاغر کردم،لطفا راهنماییم کنید

    • سلام
      اگر لاغر کردن بدون رژیم غذایی رخ داده بهتر است تست های تیروئیدی انجام شود.
      مشکلات روحی نیز میتواند تظاهر مشابهی داشته باشد

  3. با سلام
    من ۳۷ ساله هستم . تا ۲۰ سالگی رزمی کار کردم. به مدت ۱۶ سال سیگار کشیدم و این سه سال گذشته مصرف داشته ام . یکسال ورزش را سنگین اغاز کرده ام. نزدیک به ۲ ماه پیش بخاطر تپش قلب از خواب بیدار شدم. از ان روز پیگیر قلبم میباشم. بخاطر سیگاری بودن تست ورزش و تست هسته ایی اکو و سی تی انژیو انجام دادم .همگی سالم بوده اند. اکنون سیگار نمیکشم. سه پزشک اول متوجه ضربان پایین نشدند و قرص های ایندرال و پروپانول و آسنترا و ویتامین ب ۱ تجویز کرده اند. زمانی که یک شب در بیمارستان بوده ام ژزشک متوجه ضربان پایین من شد. زمانی که بر روی تخت دراز میکشیدم ۴۲ تا ۴۸ تا ضربان داشته ام. پیگیر شدم . نزد سه پزشک آریتمی رفته ام دو تا از انها گفته اند که طبیعی است تا زمانی که که نشانه ایی نداشته باشم. هولتر هم گذاشته ام ودر خواب ضربان تا ۳۵ پایین می آید.
    مدتی است که مشکل در قورت دادن اب دهان و سوزش در قلب دارم. این موضوع زمانی که به آن فکر میکنم و یا زمانی که عصبی میشوم تشدید میشود. برخی میگویند ( از جمله یک پزشک اعصاب و روان) که دچار حمله های پانیک میشوم وقرص های پاکسیل و کلونازپام تجویز کرد که تاکنون نخورد ه ام. اکنون نمیتوانم نشانه های میان حمله های پانیک و یا ضربان پایین را تشخیص دهم. پزشک سوم اریتمی نظرش طبیعی نبودن این مسئله است و یک ماه دستور توقف ورزش را داد. پس از یک ماه و معاینه دوباره اظهار داشته است که ضربانم بهبود یافته و از ۴۴ به ۵۵ رسده است. فشار م در طول این مدت هیچ گاه پایین نبوده است و همیشه بین ۷ تا ۱۳ بوده است. یک داروی ضربان ساز نیز تجویز کرده است که امشب من این موضوع را برای شما نوشته ام وهنوز مصرف نکرده ام. زمانی که تست ورزش داده ام ضربانم در مرحله آخر به ۱۶۸ رسید. از سال گذشته تاکنون نیز نزدیک به ۱۰ کیلو وزن کرد ه ام. قدم ۱۷۵ سانتیمتر و وزنم ۷۳ کیلو است. بسیار سپاسگزار خواهم شد که مرا راهنمایی کنید.
    با سپاس فراوان

    • سلام
      برادی کاردی سینوسی بی علامت نیاز به درمان ندارد و فقط داروهای کاهنده ضربان مثل متورال و پرویرانولول نخورید.
      نگران نباشید. و داروهای آرامبخش تجویزی را برای مدتی مصرف کنید.

  4. با سلام و خسته نبا شید خدمت دکتر عزیز

    من آبان ۹۰ عمل CPI کرونر اصلی چپ (با فنر داروئی انجام دادم) بعد از یک دوره مصرف داروهای قلبی یک سری نامنظمی هائی در ضربان قلبم ایجاد گردید (بصورت گهگاه) که این منجر به ایجاد استرس و در نهایت به حملات پانیک ختم میشد.
    به توصیه دکتر قلب به روانپزشک مراجعه کردم و ایشان گفتند افسردگی شدید و نیز حملات پانیک دارید که با مصرف دارو در مدت یک سال کم کم برطرف شد. بعدا به بیماری وسواس فکری مبتلا و نیز همان آریتمی های نا منظم (باز گهگاه ) مبتلا شده ام. یعنی هر چند روز یک بار حس میکنم چند ضربه از قلبم حذف و یا نا منظم میزند و سپس استرس و حملات پانیک به سراغم میاد که با داروهای آرام بخش بهتر میشود. آیا این آریتمی باعث استرس میشود؟ (اگر بله پس درمان چیست) یا استرسها با عٍث آریتمی میشوند. و آیا خطر سکته یا ایست قلبی دارد؟

    با تشکر و آرزوی شفای همه بیماران

    • سلام
      تا نوع آریتمی معلوم نباشد نمی توانم نظر درستی بدهم.
      یا هنگام آریتمی ، نوار قلب بگیرید یا هولتر ۲۴ ساعته شوید. http://galb.ir/archives/193
      احتمالا PVC ‌یا PAC ‌ها شما را ازار میدهند که با بتابلوکر قابل درمان هستند.

  5. سلام آقای دکتر.من ۲۰ سال دارم.حدود ۶ ماهه که تپش قلب دارم موقع حرکت مثل بالا رفتن تند از پله موقع خوردن غذا موقع حتی کوچکترین استرس روزانه.در مورد حرکت که باید بگم وقتی قلبم بعد از حرکت تند میشه خیلی طول میکشه تا آروم بشه.اکو کردم مشکلی نبوده.آزمایش تیرویید دادم چیزی نبوده.جدیدا دکتر بهم سیتالوپرام ۲۰ داده.اما میخورم خیلی گیجم میکنه.پرپرانولول هم میخورم.در طول روز تعداد ضربانم نرماله اما نمیدونم چرا قلبم با شدت میکوبه.موقع خواب خیلی اذیت میشم.جوری میکوبه که من تکون میخورم.آروم اما محکم.فقط بهم بگین چرا قلبم میکوبه پرانول آروم میکنه اما کوبیدن ضربان منو از خواب و قرار انداخته.کمک کنید آقای دکتر.من دانشجوام خیلی ناراحتم

    • سلام
      نگران نباشید.اگر معاینه و بررسی ها نرمال بوده ، فقط احساس درونی است و خطرناک نیست هر چند می دانم آزارنده است.
      سیتالوپرام کمک کننده است در صورت عدم تحمل اوایل نصف یا حتی یک چهترم قرص استفاده و سپس افزایش دهید.

  6. دوباره سلام
    ممنون از پاسختون…فقط میشه یکم در مورد اریتمی های با مکانیسم ری اینتری توضیح بدی؟ علایمی داره؟

    • علائم آریتمی ها عمدتا شبیه هم است و فقط در نوار قلب یا هولتر قلبی مشخص می شود.

  7. من قبلا در راه رفتن احساس تنگی نفس داشتم و رفتم به دکتر فوق تخصص قلب یک نوار قلب کوتاه و اکو انجام داد و گفت برو بازی هایت را بکن مشکل قلبی نداری و من به ایشان گفتم که چرا پس این طوری می شوم گفت من روانپزشک نیستم من دکتر قلبم و از نظر من مشکلی نداری و اخیر هم متوجه شدم که