انواع استنت داخل عروق قلبی (کرونری)

چند نوع استنت ( فنر )  داریم؟

در آنژیوپلاستی که برخی افراد آن را با نام بالون زدن  یا استنت گذاری (فنر گذاشتن)  می ‌نامند، پزشکان بعد از آنژیوگرافی ،  بالونی تنها یا بالونی که روی آن استنت قرار دارد  را وارد رگ‌  قلب (عروق کرونر) کرده و در محل  مسدود رگ تعبیه  می‌ کنند و با این کار سبب کاهش  انسداد  رگ شده، در نتیجه خون دوباره در رگ ‌ها به جریان درمی‌آید.  بالون با کمپرس و چسباندن پلاک های آترواسکلروتیک موجب رفع تنگی میشود و استنت‌ها، تورینه های  فنری کوچکی هستند که مانند یک ستون در رگ ‌ها کار گذاشته می ‌شوند تا مانع برگشت  دیواره رگ و انسداد مجدد  آن شوند و بدین ترتیب احتمال تنگی مجدد در اینده  کمتر می شود.

در اوایل  تنها از بالون جهت باز کردن عروق کرونر استفاده می ‌شد، اما مشکلاتی مانند  پارگی لایه داخلی رگ و یا بازگشت فوری تنگی (Recoil)  یا انسداد تدریجی مجدد آن با گذشت زمان  بروز می کرد که گاهی اوقات فاجعه آفرین بود.

این دلیلی بود تا محققان به فکر تولید  و کارگذاری استنت (Stent) یا همان  فنر در اصطلاح عامیانه  در داخل عروق کرونر  جهت تداوم باز نگهداشتن آن افتادند.

امروزه در موارد خاص و نادری فقط از بالون داخل کرونری استفاده می شود و در اغلب موارد بعد از بالون زدن (یا همراه با بالون زدن) استنت داخل کرونرقلب  تعبیه می شود.

بالن

صرف نظر از مارک و برند آنها در کل دو نوع استنت داریم: دارویی و غیردارویی (ساده). استنت یا  فنر  تورینه بافته شده و  جمع شده  کوچکی از آلیاژهای مختلف فلزی  است کهبوره بالونی خالی بافته شده ودر طی آنژیوگرافی  درمانی  (بنام  آنژیوپلاستی)، آن را از طریق شریان کشاله ران یا دست ، وارد رگ کرونری می کنند و توسط بالونی که داخل آن است  آن را باز می نمایند تا هم اندازه دیواره درونی رگ شود.

استنت

 

بالون برای باز کردن رگ کرونری قلب و نیز استنت روی آن  زده می شود و استنت برای باز نگه داشتن  شریان های کرونر قلبی یا  سایر عروق بدن مثل عروق کاروتید مغزی ، عروق کلیوی و… که تنگ یا بسته شده اند، استفاده می شود. تعبیه استنت بعد بالون زدن موجب  کاهش واضح و قابل توجه عوارض روش استفاده از بالون تنها  مثل بازگشت فوری تنگی  یا انسداد مجدد و تدریجی آن با گذشت زمان بود. اما عوارض خاص خود را هم دارد مثلا  پس از کارگذاری استنت فلزی  در برخی از بیماران در روزهای اول (معمولا طی ماه اول)، لخته خون در داخل استنت ایجاد می‌شود که بیمار بایستی مجددا تحت  آنژیوپلاستی قرار گیرد  و گاهی حتی بدلیل ماهیت انسداد ناگهانی و کامل سکته وسیع قلبی و  مرگ بیمار رخ می دهد.. لذا مصرف داروهای ضد تجمع پلاکتی و بروز لخته خون مانند آسپیرین به همراه  کلوپیدوگرل ( با نام تجاری پلاویکس، اوسفیکس و…) افتادند.  با تجویز داروهای فوق، میزان بروز لخته خون بسیار کاهش یافت و لذا میزان موفقیت آنژیوپلاستی افزایش قابل توجهی پیدا کرد.

پس کلا از دو نوع استنت ساده(Bear metal stents) و استنت داروئی ( Drug eluting stents) برای آنژیوپلاستی استفاده می شود.

اوایل فقط از بالون داخل رگ کرونری قلب استفاده می شد.

با توجه به احتمال برگشت زودرس انسداد بعد چند ساعت تا چند روز، دانشمندان با ابداع استنت ها‌(فنر) موجب کاهش  مشکل انسداد مجدد رگ کرونری قلب بعد از انژیوپلاستی و PCI  شدند.

استنت

 

اما هنوز مشکل بزرگی با عنوان تحریک رشد آندوتلیوم رگ بعلت جسم خارجی و انسداد دیررس رگ بعد ۳-۶ ماه وجود داشت.

این مشکل ،ایجاد تنگی مجدد و تدریجی  ناشی از تشکیل بافت اضافی در داخل استنت بود که معمولا ۴-۳ ماه  پس از گذاشتن استنت بروز می‌ کرد.با توجه به بافت اضافی تشکیل شده در این محل (شامل سلول‌ های طبیعی داخل رگ که بیش از حد رشد کرده بودند)، محققان به فکر استفاده از داروهایی بر روی استنت افتادند که مانع بروز این تنگی مجدد از طریق کاهش رشد سلول‌های داخلی رگ شود. لذا در سال ۲۰۰۳ با استفاده از پلی‌ مرهای حاوی دارو  که داخل استنت کار گذاشته بودند (استنت های دارویی)  که  دارو را به صورت تدریجی وارد رگ می ‌کردند، موجب رفع این مشکل شدند . وقتی که درحوالی  سال ۲۰۰۳ استنت‌ های پوشیده شده با دارو معرفی شدند، انقلابی در درمان غیر جراحی تنگی عروق کرونری قلب محسوب می شد، زیرا اعتقاد پزشکان بر این بود که این فنرهای دارویی کوچک وقتی در رگ‌ ها کار گذاشته می ‌شوند، دارویی از خود ترشح می‌ کنند که باعث جلوگیری از رشد دیواره رگ و در نتیجه پیشگیری از انسداد  دیررس آن می ‌شوند و می ‌توانند آنژیوپلاستی را به عملی اثربخش ‌تر با امکان برگشت ‌پذیری کمتری نسبت به جراحی باز قلب (بای ‌پس کرونری ) تبدیل نمایند، اما تحقیقات و مطالعاتی که درطی چند  سال بعد انجام شد، نشان داد که بواسطه عدم اپیتلیالیزه شدن داخل رگ، خطر لخته شدن خون و عوارض جبران ‌ناپذیر آن در بیمارانی که از استنت ‌های دارویی استفاده کرده بودند، برای مدت طولانی تر تا حتی یک سال، افزایش یافت که با مصرف طولانی مدت داروهای ضد پلاکتی ، این مشکل قابل حل شد ولی  همین امر باعث شد تا پزشکان در استفاده از این نوع استنت ‌ها، احتیاط بیشتری کنند و فقط در موارد خاص و در بیمارانی که چاره‌ای جز استفاده از استنت دارویی ندارند، از آن استفاده نمایند.

وقتی که درحوالی  سال ۲۰۰۳ استنت‌ های پوشیده شده با دارو معرفی شدند، انقلابی در درمان غیر جراحی تنگی عروق کرونری قلب محسوب می شد، زیرا اعتقاد پزشکان بر این بود که این فنرهای دارویی کوچک وقتی در رگ‌ ها کار گذاشته می ‌شوند، دارویی از خود ترشح می‌ کنند که باعث جلوگیری از رشد دیواره رگ و در نتیجه پیشگیری از انسداد  دیررس آن می ‌شوند و می ‌توانند آنژیوپلاستی را به عملی اثربخش ‌تر با امکان برگشت ‌پذیری کمتری نسبت به جراحی باز قلب (بای ‌پس کرونری ) تبدیل نمایند، اما تحقیقات و مطالعاتی که درطی چند  سال بعد انجام شد، نشان داد که خطر لخته شدن خون و عوارض جبران ‌ناپذیر آن در بیمارانی که از استنت ‌های دارویی استفاده کرده بودند، برای مدت طولانی تر تا حتی یک سال، افزایش یافت و همین امر باعث شد تا پزشکان در استفاده از این نوع استنت ‌ها، احتیاط بیشتری کنند و فقط در موارد خاص و در بیمارانی که چاره‌ای جز استفاده از استنت دارویی ندارند، از آن استفاده نمایند.

در اوایل  تنها از بالون جهت باز کردن عروق کرونر استفاده می ‌شد، اما مشکلاتی مانند  پارگی لایه داخلی رگ و یا بازگشت فوری تنگی (Recoil)  یا انسداد تدریجی مجدد آن با گذشت زمان  بروز می کرد که گاهی اوقات فاجعه آفرین بود.

این دلیلی بود تا محققان به فکر تولید  و کارگذاری استنت (Stent) یا همان  فنر در اصطلاح عامیانه  در داخل عروق کرونر  جهت تداوم باز نگهداشتن آن افتادند.استنت

استنت یا  فنر  تورینه بافته شده و  جمع شده  کوچکی از آلیاژهای مختلف فلزی  است کهبوره بالونی خالی بافته شده ودر طی آنژیوگرافی  درمانی  (بنام  آنژیوپلاستی)، آن را از طریق شریان کشاله ران یا دست ، وارد رگ کرونری می کنند و توسط بالونی که داخل آن است  آن را باز می نمایند تا هم اندازه دیواره درونی رگ شود.  بالون برای باز کردن رگ کرونری قلب و نیز استنت روی آن  زده می شود و استنت برای باز نگه داشتن  شریان های کرونر قلبی یا  سایر عروق بدن مثل عروق کاروتید مغزی ، عروق کلیوی و… که تنگ یا بسته شده اند، استفاده می شود. تعبیه استنت بعد بالون زدن موجب  کاهش واضح و قابل توجه عوارض روش استفاده از بالون تنها  مثل بازگشت فوری تنگی  یا انسداد مجدد و تدریجی آن با گذشت زمان بود. اما عوارض خاص خود را هم دارد مثلا  پس از کارگذاری استنت فلزی  در برخی از بیماران در روزهای اول (معمولا طی ماه اول)، لخته خون در داخل استنت ایجاد می‌شود که بیمار بایستی مجددا تحت  آنژیوپلاستی قرار گیرد  و گاهی حتی بدلیل ماهیت انسداد ناگهانی و کامل سکته وسیع قلبی و  مرگ بیمار رخ می دهد.. لذا مصرف داروهای ضد تجمع پلاکتی و بروز لخته خون مانند آسپیرین به همراه  کلوپیدوگرل ( با نام تجاری پلاویکس، اوسفیکس و…) افتادند.  با تجویز داروهای فوق، میزان بروز لخته خون بسیار کاهش یافت و لذا میزان موفقیت آنژیوپلاستی افزایش قابل توجهی پیدا کرد.

مشکل دیگری که پس از این مرحله دیده می شد، ایجاد تنگی مجدد و تدریجی  ناشی از تشکیل بافت اضافی در داخل استنت بود که معمولا ۴-۳ ماه  پس از گذاشتن استنت بروز می‌ کرد.با توجه به بافت اضافی تشکیل شده در این محل (شامل سلول‌ های طبیعی داخل رگ که بیش از حد رشد کرده بودند)، محققان به فکر استفاده از داروهایی بر روی استنت افتادند که مانع بروز این تنگی مجدد از طریق کاهش رشد سلول‌های داخلی رگ شود. لذا در سال ۲۰۰۳ با استفاده از پلی‌ مرهای حاوی دارو  که داخل استنت کار گذاشته بودند (استنت های دارویی)  که  دارو را به صورت تدریجی وارد رگ می ‌کردند، موجب رفع این مشکل شدند  ولی بواسطه عدم اپیتلیالیزه شدن داخل رگ، مشکل افزایش احتمال تشکیل لخته و انسداد ناگهانی داخل رگ  تا حدود یک سال باقی می ماند (بر خلاف استنت معمولی که در طی ماه اول این خطر زیاد بود)  که با مصرف طولانی مدت داروهای ضد پلاکتی ، این مشکل قابل حل شد.انژیوپلاستی

به طور کلی استنت‌های دارویی باعث کاهش میزان بروز تنگی مجدد عروق کرونر و کاهش نیاز به انجام مجدد آنژیوپلاستی یا جراحی باز قلب  در ماه‌ های پس از آنژیوگرافی می ‌شوند. هرچند  استنت‌های دارویی باعث کاهش بروز تنگی مجدد در داخل استنت و کاهش انجام مجدد آنژیوپلاستی یا جراحی باز قلب می ‌گردد  و تاثیری در طول عمر و یا مرگ و میر ندارد، زیرا اصولا استنت ‌های بدون دارو نیز مرگ و میر بسیار ناچیزی دارند. پس  فلسفه تولید استنت‌های دارویی، افزایش طول عمر نیست، بلکه کاهش بروز تنگی مجدد در داخل استنت در بیماران خاص یا آناتومی های خاص انسداد عروقی با احتمال بالای تنگی مجدد  می‌ باشد. این فواید بیشتر در عروق باریک و تنگی‌ های طویل بیماران دیابتی و…  رویت می‌ گردد. لذا توصیه‌ می ‌شود بیمار در مورد انتخاب نوع استنت (معمولی یا دارویی) حتما نظر پزشک معالج خود را ملاک عمل قرار دهد و برای استفاده از استنت دارویی اصرار نکند.

 

مطالب مرتبط:

13 comments

  1. مطلب بسیار خوب بود. فقط اینکه چرا و در چه مواردی از استنت غیر دارویی استفاده می شود؟

  2. در بالون زدن رگ قلب ،رسوب چربی به چه صورت از بین می رود؟ آیا چربی تراشیده شده بوسیله دارو یا دستگاه ازبین میرود؟

    • سلام. رسوبات آترواسکلروز توسط بالون و استنت به جدار رک کمپرس شده و مسیر باز می شود.

  3. با سلام . آیا کارآزمایی بالینی برای اثر آنژیوپلاستی ( مقایسه اثر استنت های دارویی و غیردارویی ) انجام شده است ؟ نتیجه آن چه بوده است ؟ متشکرم

    • بله به فراوانی.
      همه نتایج انرا ذکر کرده ام

  4. سلام رگی که قبلا توسط عمل جراحی باز تعویض شده و پس از گذشت چندسال دوباره دچار انسداد شده را هم میتوان فنر گذاشت یا خیر؟

    • سلام
      بله. در صورت لزوم مشکلی ندارد

  5. باسلام ۷سال پیش استنت گزاشتم ولی الان دوباره تنگ شده ایا میشه دوباره استنت گزاشت//

    • بله. ولی معمولا بار دوم استنت دارویی تعبیه میشود.

  6. با سلام و با تشکر از مطالب آموزنده شما. آیا تولید استنت در داخل کشور وجود دارد؟ و آیا به صورت کلی اقلام مصرفی ( آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی) در داخل ایران تولید می شود ؟

    • با سلام و با تشکر از مطالب آموزنده شما. آیا تولید استنت در داخل کشور وجود دارد؟ و آیا به صورت کلی اقلام مصرفی ( آنژیوگرافی و آنژیوپلاستی) در داخل ایران تولید می شود ؟
      سلام. خیر . همه وارداتی است.

  7. سلام خسته نباشید فردی ۴۵ ساله هستم سال گذشته عمل قلب باز انجام دادم که ۵رگ پیوند زده شده است ولی بعد از چندماه دوباره هنگام فعالیت و گاهی هم موقع استراحت هم دردقفسه سینه ام بیش از اندازه می‌شود حال به من پیشنهاده عمل استنت را داده اند حال با اینکه مدت ۸ ماه از عمل
    میگذرد ایا می‌توانم عمل استات انجام دهم با تشکر

    • سلام. در صورت انسداد عروق پیوندی و وجود علائم ایسکمی قلبی ، تعبیه استنت درمان استاندارد بوده و منعی ندارد.

نوشتن یک دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*


شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: