دفیبریلاتور که بیشتر به نام الکتروشوک شناخته می‌شود، دستگاهی است که آریتمی های بطنی (مثل تاکی کاردی بطنی (VT) یا فیبریلاسیون بطنی(VF) ) را خاتمه  می‌دهد. فیبریلاسیون بطنی(VF) زمانی رخ می‌دهد که فیبرهای عضله قلب به صورت نامنظم منقبض می‌شود. در حالت طبیعی، فیبرهای عضلات قلبی منظم منقبض می‌شوند و قانون «همه یا هیچ» بر آنها حاکم است ( یعنی ابتدا سلولهای عضلانی دهلیزها و سپس سلولهای عضلانی بطنها منقبض می شوند). در صورتی که بخش دهلیز قلب، فیبریله شود به آن فیبریلاسیون دهلیزی و در صورتی که در بطن‌ها اتفاق بیفتد فیبریلاسیون بطنی نامیده می‌شود. در فیبریلاسیون دهلیزی، قلب، هنوز به واسطه پر شدن بطن ها بر اساس قانون جاذبه زمین قادر به پمپاژ مقداری خون هست و انقباض بطن‌ها، فشار سیستم خون رسانی را نگه می‌دارد. اما فیبریلاسیون بطنی بسیار خطرناک است چون خونی توسط قلب پمپ نشده  و در اثر آن در عرض چند دقیقه، مرگ مغزی حادث می‌شود. دیفیبریلاتور یا الکتروشوک جهت اصلاح این وضعیت به کار می‌رود. شوک اعمال شده به عضله قلب، همه فیبرها را به طور هم زمان منقبض می‌کند و در نتیجه همه فیبرها به حالت بازیابی می‌روند و بعد از آن قلب به ریتم طبیعی خود بازگردند.

اصول عملکرد

دفیبریلاتور، دستگاهی است که شوک الکتریکی را به عضله قلب می‌رساند. انواع پورتابل آن برای مراکز اورژانس  و برخی انواع اتوماتیک آن برای مراکز شلوغ مثل ترمینال ها و فرودگاه ها و مراکز تفریحی و مراکز خرید بزرگ در دسترس میباشد.

انواع قابل کاشت آن بنام    (ICD(implantable  cardiac defibrilator   برای افراد پرخطر استفاده می شود. این وسیله در شانه بیمار زیر استخوان کتف کاشته شده و در موارد آریتمی خطرناک ،بطور اتوماتیک شوک قلبی می دهد.

مهمترین علت بیماری عروقی  قلب،  مسدود شدن رگهای (شریانهای) کرونری قلب می باشد که در اثر تجمع چربی (کلسترولLDL)  در دیواره داخلی رگها به وجود می آید و موجب ایجاد نواحی پلاک آترواسکلروتیک می می شود که  دیواره سلول را تنگ و از جریان خون جلوگیری می کند. بزرگ شدن  تدریجی پلاکها موجب می شود شدت بیماری بطور تدریجی افزایش یابد.این وضعیت موجب بروز بیماری آنژین قلبی پایدار می شود. در اثر پاره شدن ناگهانی این  پلاک آترواسکلروتیک که در نتیجه خون مستعد لخته شدن در آن ناحیه و تشکیل لخته و بنابراین  با انسداد ناگهانی ناکامل خونرسانی قلب،  آنژین ناپایدار و در صورت کامل بودن انسداد حمله قلبی (سکته قلبی)  رخ میدهد.  

 پس : آنژین قلبی پایدار،  در اثر باریک شدن تدریجی  دیواره رگها بوسیله پلاکهای آترواسکلروتیک (انسداد نسبی  شرایین قلبی) اتفاق  می افتد  که باعث کندی حرکت خون و اکسیژن  رسانی  به بافت قلبی می شود. بوسیله مکانیسم های دفاعی بدن (گشاد شدن عروق) ممکن است این مقدار خون کفاف نیاز استراحتی قلب را بدهد اما  هنگام استرس و  فعالیت که نیاز قلب به خون زیاد می شود ایسکمی قلبی رخ می دهد.
مهمترین نشانه ایسکمی  قلبی، آنژین قلبی است که در اثر نرسیدن و یا کم رسیدن خون و اکسیژن به قلب پدید می آید. آنژین یعنی درد سینه قلبی ،  احساس نوعی سنگینی در سینه که  به سمت بازوها، گردن، فک، صورت پشت و ناحیه شکمی گسترش دارد. ( توضیحات بیشتر در بحث علائم  قلبی)                                                                                                      
در حالتی که آنژین در حالت استراحت توسط شخص حس شود یا جدیدا و در طی ۴ تا ۶ هفته اخیر شروع شده باشد (قبلا سابقه درد سینه ناشته است) و یا در بیمار با سابقه قبلی درد سینه، شدت درد افزایش یافته باشد یا با درمان معمول همیشگی بهبود نیابد، آنژین حالت «ناپایدار» (Unstable angina)  به خود گرفته‌است. آنژین ناپایدار بسیار خطرناک بوده و از علائم قریب الوقوع بودن احتمال  یک سکته قلبی است. پس اگر درد قفسه سینه در هنگام استراحت باشد یا درد ظرف چند دقیقه بهبود نیابد باید فورا بدون اتلاف وقت  با مرکز اورژانس یا نزدیکترین مرکز درمانی تماس گرفت زیرا  ممکن است یک حمله قلبی (سکته)  رخ داده باشد .

آنژین ناپایدار (Unstable angina) و  حمله قلبی (سکته قلبی Myocardial infarction= MI):

آنژین صدری یا آنژین قلبی(Angina pectoris) :  درد قفسه سینه ناشی از بیماری عروق کرونری  قلب است که به علت انسداد نسبی شریان های کرونر قلب( ودر نتیجه عدم  رسیدن خون کافی به قلب) به وجود می‌آید و آترواسکلروز که در اثر تجمع چربی (کلسترولLDL)  در دیواره داخلی رگها به وجود می آید، نقش مستقیم در بیماری شریان‌های کرنری دارد. بعضی عوامل خطرساز پیدایش آنژین عبارت است از سن بالا، جنس مرد، زنان بعد از یائسگی، فشار خون بالا،  دیابت، کشیدن سیگار ، کلسترول بالای نوع LDL ، چاقی، سابقه خانوادگی،  کمی تحرک و فعالیت بدنی و استرس روحی .

دلیل ظهور آنژین صدری فقدان اکسیژن کافی در ماهیچه‌های قلبی است.  دربیماران با انسدادمزمن آترواسکلروتیک قلبی، معمولا علایم و نشانه های آنژین بصورت  احساس فشار یا درد فشارنده در ناحیه قفسه سینه که با فعالیت فیزیکی ویا استرس ظاهر گردیده و با استراحت مجدد  بیمار یا مصرف نیتروگلیسرین زیر زبانی درد محو می‌شود. که  درد ظرف چند دقیقه در اثر استراحت یا مصرف دارو تجویز شده توسط پزشک بهبود می‌یابد

اما در حالتی که آنژین در حالت استراحت توسط شخص حس شود یا جدیدا و در طی ۴ تا ۶ هفته اخیر شروع شده باشد (قبلا سابقه درد سینه ناشته است) و یا در بیمار با سابقه قبلی درد سینه، شدت درد افزایش یافته باشد یا با درمان معمول همیشگی بهبود نیابد، آنژین حالت «ناپایدار» (Unstable angina)  به خود گرفته‌است. آنژین ناپایدار بسیار خطرناک بوده و از علائم قریب الوقوع بودن احتمال  یک سکته قلبی است. پس اگر درد قفسه سینه در هنگام استراحت باشد یا درد ظرف چند دقیقه بهبود نیابد باید فورا بدون اتلاف وقت  با مرکز اورژانس یا نزدیکترین مرکز درمانی تماس گرفت زیرا  ممکن است یک حمله قلبی (سکته)  رخ داده باشد .

مراحل بررسی:  اولین اقدام پزشکی بعد از شرح حال ومعاینه پزشک معالج،  گرفتن نوار قلب شما می باشد. در صورت طبیعی بودن نوار قلب، ممکن است بسته به کیفیت درد شما قبل یا بعد از چک آنزیم قلبی و یا اکوکاردیوگرافی، از شما  تست ورزش انجام شود در تست ورزش در حالی که روی سطح متحرک ( تردمیل ) حرکت می‌کنید از شما نوار قلبی گرفته می‌شود تا پاسخ قلب به فعالیت سنجیده شود.  بر اساس نتایج حاصله، ممکن است نیاز به انجام دادن آنژیوگرافی داشته باشید در آنژیوگرافی کاتتر نازکی معمولا از طریق شریان رانی به طرف قلب رانده می‌شود و با تزریق ماده حاجب از جریان خون عروق قلبی تصویر برداری می شود. با این روش تشخیصی هرگونه تنگی یا انسداد در عروق قلب یا عروق اطراف آن مشخص شده وبسته به آناتومی رگ درگیر و شرایط دیگر بیمار همزمان با روش آنژیوپلاستی (باز کردن رگ با بالون و استنت)   یا  بعدا با عمل جراحی بای پس  شریان کرنری رگ درگیر بازگشایی میشود.

انواع درمان آن‍‍‍‍ژین:

هدف از درمان آنژین دو چیز است :

۱- توانایی انجام دادن ورزش و فعالیت به میزان متوسط :  (با داروهایی نظیر نیتروگلیسیرین یا ضد کانال کلسیم ( نظیر نیفدیپین،آمیلودیپین،دیلتیازیم و وراپامیل) به منظور تسهیل جریان خون و یا  داروهای ضد گیرنده بتا ( نظیر پروپرانولول یا آتنولول یا متوپرولولول ) به منظورکاهش  فشار خون، تعداد ضربان قلب و قدرت پمپاژ قلب که در نتیجه میزان نیاز قلب به اکسیژن را کم می‌کنند و یا نهایتا  در صورت موثر نشدن داروها، روش های مداخله ای غیرتهاجمی(آنژیوپلاستی (باز کردن رگ با بالون و استنت))   و یا تهاجمی  (جراحی باز  بای پس  شریان کرنری ) ممکن است جهت رفع انسداد عروق خونی یا گشاد کردن عروق لازم شود.

  ۲- درمان بیماری قلبی زمینه ای و پیشگیری از بدتر شدن بیماری: استفاده از سایر  داروهای ضد پلاکت(مثل آسپیرین یا Clopidogrel (PLAVIX یا Osvix) یا ضد انعقادی (هپارین یا وارفارین) جهت  کاهش احتمال تشکیل لخته‌های خطرزا و یا استفاده از داروهای کاهنده کلسترول و تثبیت کننده پلاک آترواسکلروتیک: (مثل آتورواستاتین  و….)

الف – درمان  دارویی آنژین:

استفاده از داروهای ترکیب نیترات :  همانند نیتروگلیسیرین (Nitroglycerin): نیترات‌ها باعث انبساط موقت شریانها، و در نتیجه افزایش  جریان خون در رگهای تنگ شده  می‌گردد.

این دارو به فرم‌های متنوعی در بازار موجود است.

از عوارض جانبی این داروها می‌توان به سردرد اشاره کرد.

استفاده از داروهای بلوک کننده بتا: این داروها جلوی آثار اپینفرین بر روی گیرنده‌های بتای قلب را گرفته و در نتیجه باعث کاهش سرعت ضربان قلب، شدت انقباض قلبی  و فشار خون می‌گردند. بیماران آسمی از این دارو پرهیز داده می‌شوند.

استفاده از داروهای بلوک کننده کانال کلسیم: این داروها  دو دسته متفاوت عمده دارند . برخی فقط همانند نیترات‌ها عمل می‌کنند و باعث انبساط شریانها می‌گردند، اما طرز کارشان متفاوت است مانند نیفدیپین و آمیلودیپین . برخی علاوه بر اثر فوق اثر مشابه بتا بلوکرها را هم دارند مثل وراپامیل و دیلتیازیم.

استفاده از داروهای ضد پلاکت آسپیرین:  با جلوگیری از انعقاد خون باعث کاهش احتمال تشکیل لخته‌های خطرزا درعروق  قلب می‌شود.

استفاده از سایر  داروهای ضد پلاکت: نمونهٔ اینگونه دارو Clopidogrel (PLAVIX یا Osvix) است از این داروها برای بیمارانی استفاده می‌گردد که به آسپیرین حساسیت دارند یا نیاز به مهار شدید تجمع پلاکتی دارند مثل آنژین ناپایدار یا سکته قلبی یا بعد از آنژیوپلاستی.

استفاده از داروهای ضد انعقاد: مانند هپارین برای آن‍ین ناپایدار و سکته قلبی و یا وارفارین در موارد خاص.

استفاده از داروهای کاهنده کلسترول و تثبیت کننده پلاک آترواسکلروتیک: مثل استاتین ها(آتورواستاتین  و….)

ب- درمان مداخله ای تهاجمی:

 مثل  آنژیوپلاستی (باز کردن رگ با بالون و استنت)   یا عمل جراحی بای پس  شریان کرنری  براساس نظر پزشک. آنژیوپلاستی (به کمک بالن و استنت)

۱- آنژیوپلاستی (Angioplasty) یا ‌بازسازی رگ شیوه‌ای درمانی برای رفع تنگی رگهای خونی است .از این عمل اغلب در آنژین صدری و برای رفع گرفتگی سرخ‌رگ‌های کُرنری قلب استفاده می‌شود، ولی در مورد سایر سرخرگهای بدن مثل تنگی شریان کلیه ویا پاها  نیز ممکن است .

آنژیوپلاستی معمولاً به دنبال آنژیوگرافی و تشخیص قطعی رگهای مسدود شده انجام می گیرد . طی آن نواحی باریک شدهٔ مجرای رگ به کمک باد کردن یک بالن کوچک مخصوص در داخل رگ، باز می‌شوند و  اغلب  همزمان  با بالن  آنژیوپلاستی یک  تورینه فلزی بنام استنت (stent) بکار می‌برند تا مانع از بازگشت و عود سریع انسداد مجدد رگ شود.

بلوک‌ قلبی‌ عبارت‌ است‌ از یک‌ اختلال‌ پایدار (خفیف‌ یا شدید) در انتقال‌ پیام‌های‌ الکتریکی‌ بین‌ دهلیزها  و بطن‌های قلب‌. در این‌ حالت‌، هماهنگی‌ بین‌ انقباضات‌ دهلیزها و بطن‌ها از بین‌ می‌رود. کنترل‌ ضربان‌ قلب‌ دیگر به‌طور طبیعی‌ که‌ به‌ هنگام‌ فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری یا استرس‌، تند و در سایر زمان‌ها کند می‌شد انجام‌ نخواهد گرفت‌ و ضربان‌ساز موجود در دیواره‌ مشترک‌ بطن‌ها که‌ در حالت‌ طبیعی‌ خفته‌ است‌ شروع‌ به‌ کار خواهد کرد و سیستم‌ الکتریکی‌ بطن‌ها را به‌ راه‌ خواهد انداخت‌. بلوک‌ قلب‌ می‌تواند در هر سنی‌ رخ‌ دهد اما در مردان‌ بالای‌ ۴۰ سال‌ و خانم‌ها پس‌ از یائسگی‌ شایع‌تر است‌.
علل‌ :
بیماری‌ آترواسکلروتیک  سرخرگ‌های‌  کرونری قلب‌(تنگ‌ شدن‌ سرخرگ‌ها).
ناهنجاری‌های‌ مادرزادی‌ قلب‌.
مصرف‌ بیش‌ از اندازه‌ بعضی داروها مثل ‌ دیژیتال‌ یا بتابلوکر و کلسیم بلوکرها  بعضی‌ از داروهای‌ آنتی آریتمی.

علایم‌ شایع :
‌در موارد خفیف‌ گاهی‌ بدون‌ علامت‌ است‌.
کندی‌ و نامنظمی‌ ضربان‌ قلب‌
از دست‌ دادن‌ ناگهانی‌ هوشیاری‌
گاهی‌ تشنج‌
حملات‌ منگی‌، ضعف‌، یا گیجی‌

عوامل‌ افزایش‌ دهنده‌ خطر:
افراد بالای‌ ۶۰ سال‌
استرس‌
رژیم‌ غذایی‌ نامناسب‌ که‌ پر چرب‌ و پر نمک‌.
چاقی‌
سیگار کشیدن‌
دیابت‌
بیماری‌ قلبی‌، مثل‌ آترواسکلروز، نارسایی‌ احتقانی‌ قلب‌ یا بیماری‌ دریچه‌ای‌ قلب‌
بالا بودن‌ فشارخون‌
سابقه‌ اختلال‌ الکترولیتی‌
مصرف‌ بعضی‌ داروها، مثل‌ دیژیتال‌، کینیدین‌ یا مسدودکننده‌های‌ بتا ـ آدرنرژی

پیشگیری‌ :
در صورت‌ وجود هرگونه‌ بیماری‌ زمینه‌ساز، برای‌ درمان‌ به‌ پزشک‌ مراجعه‌ کنید.
سیگار نکشید.
به‌طور منظم‌ ورزش‌ کنید.
رژیم‌ غذایی‌ کم‌ چرب‌ و کم‌ نمک‌ داشته‌ باشید.:
با کاشتن‌ یک‌ دستگاه‌ ضربان‌ساز می‌توان‌ علایم‌ را کنترل‌ نمود. :
کند، تند، یا نامنظم‌ شدن‌ ضربان‌ قلب‌ و ایست‌ قلبی‌

عواقب‌ مورد انتظار

عوارض‌ احتمالی‌

اصول‌ کلی :
‌بررسی‌های‌ تشخیصی‌ مخصوص‌ برای‌ سنجش‌ فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری الکتریکی‌ قلب‌، مثل‌ استفاده‌ از دستگاه‌ هولتر برای‌ مدت‌ ۲۴-۱۲ ساعت‌، که‌ با آن‌ می‌توان‌ اختلالات‌ ضرباهنگ‌ قلب‌ را از یک‌ روز تا دو هفته‌ مورد بررسی‌ قرار داد. این‌ دستگاه‌ هر بار به‌ مدت‌ ۲۴-۱۲ ساعت‌ به‌ بیمار بسته‌ می‌شود و ضربان‌ قلب‌ وی‌ را ثبت‌ می‌کند.
گاهی‌ جراحی‌ برای‌ کاشتن‌ یک‌ دستگاه‌ ضربان‌ساز مصنوعی‌. این‌ دستگاه‌ یک‌ جریان‌ الکتریکی‌ را به‌طور منظم‌ تولید می‌کند و باعث‌ حفظ‌ ضربان‌ قلب‌ در حالت‌ طبیعی‌ می‌شود.
همیشه‌ یک‌ دست‌بند یا گردن‌ آویز که‌ نوع‌ بیماری‌ شما روی‌ آن‌ مشخص‌ شده‌ باشد همراه‌ داشته‌ باشید تا اگر به‌طور ناگهانی‌ هوشیاری‌ خود را از دست‌ دادید بهتر بتوان‌ به‌ شما کمک‌ کرد.
سیگار نکشید.:
دارویی‌ برای‌ معالجه‌ بلوک‌ قلبی‌ وجود ندارد، اما بعضی‌ از داروها هستند که‌ آن‌ را بدتر می‌کنند. از داروهایی‌ که‌ برای‌ تخفیف‌ آلرژی‌ یا گرفتگی‌ بینی‌ مورد استفاده‌ قرار می‌گیرند اجتناب‌ کنید.

داروها

فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری:
اصلاً فکر نکنید که‌ معلولیت‌ دارید. ورزش‌ در حد کم‌، کمک‌کننده‌ است‌ و نباید از آن‌ ترسید. نظر پزشک‌ خود را در مورد ورزش‌ بپرسید و با موافقت‌ وی‌ یک‌ برنامه‌ منظم‌ ورزشی‌ را آغاز کنید. پیاده‌روی‌ ایده‌آل‌ است‌. 

رژیم‌ غذایی‌ :
اگر اضافه‌ وزن‌ دارید، وزن‌ خود را کم‌ کنید.
از مصرف‌ الکل‌ جداً خوداری‌ کنید. الکل‌ باعث‌ مهار ضربان‌ قلب‌ می‌شود.

تپش قلب به معنی آگاهی از ضربان قلب خود است.   علیرغم تپش و فعالیت مداوم و بی‌وقفه‌ قلب ، وجودش در بدن نباید  احساس ‌شود. به عبارت دیگر افراد  اصلاً متوجه  تپش این عضو در بدن خود نمی‌باشند.  پس هرگاه فرد احساس بکند که قلبش درون قفسه ‌سینه در حال تپش می‌باشد، دچار تپش قلب شده است و ربطی به تعداد ضربان قلب ندارد.

مقدمه
قلب نوعی تلمبه ای است  که  خون بوسیله آن در بدن جریان می‌یابد.   قلب در هر تپش تقریبا صد سانتیمتر مکعب خون را در بدن پخش می‌کند. روزانه حدود ۱۰ هزار لیتر خون بوسیله این تلمبه در درون رگهای هدایت می‌شود. در مدت عمر متوسط یک انسان شاید ۲۵۰ میلیون لیتر خون بوسیله قلب، تلمبه زده شود. طول مدت هر دوره انقباض و انبساط  قلب انسان، ذر حدود ۱ ثانیه است. بنابراین،‌ قلب روزی حدود  صدهزار بار می‌‌تپد .

 
احساس تپش قلب
تپش قلب به صورتهای گوناگون نظیر کوبیدن،  لرزیدن ، تپیدن و … احساس می‌شود. تپش قلب در افراد ممکن است با رخ ‌دادن ضربانی غیر عادی اغلب در قفسه سینه،گردن یا گلو نیز همراه باشد. برخی ذکر می‌کنند که قلبشان هری می‌ریزد یا بعضی می‌گویند که قلبشان چند دقیقه تاپ‌تاپ می‌زند و دوباره به حالت عادی بر می‌گردد. در برخی نیز تپش قلب به صورت دائم احساس می‌شود. احساس تپش قلب  همیشه به معنی سرعت بالای  ضربان قلب (تاکی کاردی) نیست بطوریکه در سرعت ضربان خیلی پایین (برادی کاردی)  هم ممکن است احساس تپش قلب وجود داشته باشد. تپش قلب ممکن است بیانگر یک بیماری جدی باشد یا اهمیت چندانی نداشته باشد. 

علل تپش قلب :
تپش قلب در اکثر موارد نشانه بیماری خاصی نمی‌باشد و جای نگرانی چندانی ندارد  ولی گاهی  ممکن است نشانه   بیماری های   خیلی مهم  باشد. برخی از علل شایع تپش قلب اینها هستند:
*  برخی بیماری قلبی مثل ایسکمی قلبی، بیماری های دریچه ای مختلف از جمله  افتادگی (پرولاپس) دریچه میترال، نارسایی قلبی و میوکاردیت ها، پریکاردیت و آریتمی های قلبی .

* علل روحی و روانی ونیز برانگیخنگی احساسی مانند ترس،استرس یا اضطراب،افسردگی و…

* ورزش و فعالیت جسمی
* موادی مانند کافئین،نیکوتین،کوکائین و برخی از قرص‌های لاغری.
*بیماری‌هایی مانند پرکاری تیروئید، بیماری های ریوی و هیپوکسی ( کاهش میزان اکسیژن خون).

* برخی داروها مثل: داروهایی که برای درمان بیماری های تیروئید،آسم،فشارخون بالا یا بی‌نظمی ضربان قلب مصرف می‌شوند.
* بی‌خوابی ، خستگی

* کم‌ خونی
* تب

علل روحی و روانی
تپش قلب به تنهایی نشاندهنده هیچ گروه خاصی از اختلالات نیست و اغلب در واقع اختلال فیزیکی اولیه نبوده، بلکه مشکلی روانی است. گاهی بویژه در بیماران مبتلا به اضطراب ، بیماران از احساس تپش قلب شکایت دارند  که اغلب  در بررسیها اختلال ریتمی (مثل نوار قلب و هولتر ۲۴ ساعته)  هیچ مشکلی  مشخص نمی‌شود.

علل فیزیولوژیک یا طبیعی
ورزش و فعالیت بدنی شدید می‌تواند باعث ایجاد تپش قلب برای مدت چند دقیقه در افراد سالم  شود. فردی‌ که‌ بیماری‌ قلبی‌ ندارد ممکن‌ است‌ با ورزش‌ ضربان‌ قلب‌ را به‌ ۱۶۰ بار دقیقه‌ یا بیشتر برساند که‌ البته‌ این‌ طبیعی‌ است‌ و مشکلی‌ محسوب‌ نمی‌شود. استرس ، هیجان و اضطراب نیز از عوامل شناخته شده تپش قلب به شمار می‌روند. از سوی دیگر مصرف چای غلیظ ، قهوه تلخ و برخی سیگارها ممکن است در فرد تپش قلب ایجاد نمایند.

علل آریتمی قلبی
توجه به الگوی تپش قلب و همچنین نبض همزمان ، تشخیص را آسان می‌کند.در تمام حالتهای دیگر تپش قلب بیشتر به صورت تند زدن و شدید زدن قلب خود را نشان می‌داد و ضربان قلب منظم بود. نبض نامنظم در حین حمله تپش قلب تقریبا همیشه دال بر آریتمی است. آریتمی‌های شایعی که منجر به تپش قلب می‌شوند، فیبریلاسیون‌ دهلیزی ‌، انقباضات پیش‌رس دهلیزی یا بطنی،  تاکیکاردی ( تند ضربانی)‌ فوق‌ بطنی‌ و بطنی و گاهی سینوسی ‌می‌باشند. ضربانها در تاکیکاردی یا تند ضربانی‌ فوق‌ بطنی‌ و بطنی و ‌تند ضربانی‌ سینوسی ‌، “سریع و منظم” ، در فیبریلاسیون دهلیزی ” سریع و نامنظم”  و در انقباضات پیش‌رس دهلیزی یا بطنی بصورت “نامنظمی گهگاهی ” مشاهده می‌شوند.

در بعضی مواقع تپش قلب به صورت نابجا و نابهنگام بروز پیدا می‌کند که فرد احساس می‌کند قلبش می‌ریزد یا یک ضربه محکم به دیواره قفسه سینه اصابت می‌کند. اگر فرد در این حالت نبض خود را گرفته باشد متوجه می‌شود که یک نبض خالی زده است. این نوع تپش قلب در اکثر موارد نشانه یکی از شایعترین آریتمی‌های قلبی به نام “انقباض پیش‌رس یا زودهنگام بطنی” یا (PVC) است که اغلب در افراد سالم دیده شده و مهم نمی باشد اما  اگر در فردی با بیماری قلبی شناخته شده  تعداد آن از حدی بیشتر شود ممکن است خطرات جدی برای فرد به همراه داشته باشد.

بیماریهای دیگر و داروها
افراد کم خون و پرکاری‌غده تیرویید نیز قلبشان با سرعت و شدت بیشتری می‌تپد.

بیماری های قلبی:در پرولاپس دریچه میترال نیز که یکی از بیماریهای خوشخیم دریچه میترال قلب می‌باشد، تپش قلب به نسبت شایع می‌باشد و افرادی که این مسئله را دارند، باکمی فعالیت بدنی دچار درد و تپش قلب می‌شوند.
مصرف‌ بعضی‌ از مواد و داروها مثل‌ کافئین ‌، کوکایین ‌، افدرین‌ یا سایر داروهای‌ تقویت‌کننده‌ دستگاه‌ سمپاتیک‌ ، دکونژستان‌ها ، داروهای‌ کم‌کننده‌ اشتها ، قهوه‌ زیاد ، کولا و سایر محرکها با یا بدون‌ کافئین ، آمفتامین‌ها و سیگار باعث تپش قلب می‌شوند.

علائم همراه
تشخیص بیماری زمینه‌ای عمدتا بر اساس سایر علائم و یافته‌های همراه داده می‌شود. تپش قلب همراه با علائمی مانند سرگیجه، سیاهی رفتن چشم‌ها ، تنگی نفس ، سرفه‌ ناخودآگاه‌ ، درد قفسه سینه ، غش‌ کردن‌ یا احساس‌ وقوع مرگ‌ یا در زمینه بیماریهای قلبی نیاز به بررسی بیشتر دارد و باید فورا به اورژانس مراجعه کرد.

تشخیص علت تپش قلب :
کسی که دچار تپش قلب می‌شود باید در هر حال به پزشک مراجعه نماید. پس از انجام معاینات لازم نوار قلب از بیمار گرفته می‌شود که تا حد زیادی می‌تواند علت تپش قلب را مشخص کند. گاه نیز انجام آزمایشهایی برای تشخیص برخی بیماریهای زمینه‌ای لازم است. در نهایت اگر علت تپش قلب مشخص نشود، دستگاهی به نام هولترمونیتور یا نوار قلب متحرک به فرد متصل می‌شود تا در طول ۲۴ ساعت نوار قلب مداوم از بیمار گرفته شود. در طی این مدت اگر فرد دچار تپش قلب گردد، نوار قلب در همان حالت از بیمار گرفته شده و نوع آریتمی قلب فرد مشخص می شود. علاوه بر هولتر مانیتورینگ،  می‌توان از تست ورزش جهت القائ برخی آریتمی های خطرناک  استفاده کرد تا پزشک و بیمار اطمینان حاصل کنند که فعالیت شدید ، عامل بوجود آورنده آریتمی خطرناک نیست.

درمان تپش قلب در بیماریهای قلبی:
اصول درمان بر حذف عامل بوجود آورنده (دارو ، تنباکو ، قهوه ، چای و الکل) تشخیص و درمان بیماریهای همراه (پرکاری تیروئید ، افت قند خون ، علائم یائسگی و اضطراب) و درمان آریتمی خاص تشخیص داده شده ، استوار است. در اکثر موارد با رعایت عادات مناسب زندگی و تغذیه ، پرهیز از استرسها و هیجانات و انجام ندادن فعالیتهای ورزشی نامتناسب ، تپش قلب فرد بهبود می‌یابد.

به منظور خاتمه دادن  برخی آریتمی  بازچرخشی  ، گاهی مانورهای واگی متعدد توسط پزشک یا توسط فرد آموزش دیده انجام می‌شود که با تحریک عصب واگ باعث برگشت تپش قلب در بعضی از آریتمی‌ها ‌شوند مثل:
ماساژ ناحیه‌ کاروتید گردن‌ (البته‌ منوط‌ به‌ اجازه پزشک و  این‌ که‌ روش‌ انجام‌ بدون‌ خطر این‌ تکنیک‌ را فرا گرفته‌ باشید.)
نگاه‌ داشتن‌ نفس‌ به‌طور کوتاه‌مدت‌
سرفه پی‌در‌پی
نیشگون‌ گرفتن‌ از پوست‌ بازو به‌ قدری‌ که‌ باعث‌ درد شود.
زدن‌ آب‌ سرد به‌ صورت ‌، فرو بردن‌ سر در آب‌ سرد به‌ مدت‌ کوتاه‌ ، یا دوش‌ سرد بطوری‌ که‌ آب‌ سرد روی‌ سر بریزد.
مانور والسالوا: در بینی‌ و دهان‌ خود را بگیرید و سعی‌ کنید در همین حال  به‌ هوا را از بینی‌ خارج‌ کنید بطوری‌ که‌ احساس‌ کنید پرده‌های‌ گوش‌ به‌ سمت‌ بیرون‌ حرکت‌ می‌کنند.

درمان دارویی:
در مواردی‌ که‌ حمله‌ تند ضربانی‌ تکرار می‌شود، امکان‌ دارد یک‌ یا چند دارو برای‌ کنترل‌ ضربان‌ قلب‌ تجویز شوند. در مواردی که تپش قلب در اثر آریتمهای قلبی ایجاد شده باشد، داروهایی مانند دیگوکسین ، کینیدین‌ ، مسدودکننده‌های‌ کانال‌ کلسیم ‌، پروکاینامید ، و داروهای ضد‌ بتا آدرنرژیک‌ تجویز می‌شوند. در آریتمی‌ها اگر ضربان‌ قلب‌ به‌ حالت‌ طبیعی‌ باز گردانده‌ نشود، امکان‌ دارد نارسایی‌ احتقانی‌ قلب ، حمله‌ قلبی ‌، یا ایست‌ قلبی ، که‌ جان‌ بیمار را به‌ خطر می‌اندازند، رخ‌ دهند.
گاهی نیز لازم می‌شود که برای تنظیم ضربان قلب در بیماران دچار برادی کاردی (ضربان قلب پایین) ، دستگاهی به نام ضربانساز قلب (Pace maker) در سینه بیمار جاسازی شود تا در مواقع ضروری ضربان قلب بیمار را تنظیم نماید.
ندرتاً استفاده‌ از شوک‌ الکتریکی‌ جهت خاتمه به آریتمی  لازم می‌شود.

علائم و نشانه های  بیماری از مهم ترین ابزارهای تشخیص در تعیین نوع بیماری هر فرد می باشد و پزشک با  تکیه به شرح حال و معاینه  دقیق از روش های تشخیصی  پاراکلینیک جهت تائید و اثبات  یافته های بالینی و یا تکمیل اطلاعات مورد نیاز  استفاده می کند. مهم ترین علائمی  که میتوانند مربوط  به بیماری های قلب وعروق باشند شامل موارد زیر است اما توجه فرمائید که این علائم  الزاما ناشی از مسائل قلبی نیستند: 

۱-آنژین قلبی،احساس  درد و ناراحتی در قفسه سینه:  اگرچه یکی از مهم ترین علائم تنگی سرخرگی عروق قلب احساس ناراحتی در قفسه  سینه می باشد اما هرگونه ناراحتی در قفسه سینه الزاما ناشی از مسائل قلبی نیست.  ناراحتی قفسه سینه در صورتی که ناشی از تنگی سرخرگ های قلب باشد، اصطلاحا « آنژین قفسه صدری» نام داشته و مشخصات آن اینست:

- در اغلب موارد بصورت  فشارنده و در ناحیه پشت جناغ می باشد.

- با فعالیت افزایش و با استراحت  یا با مصرف  قرص های زیرزبانی نیتروگلیسیرین در طی ۳الی۵دقیقه تخفیف   یافته  یا قطع می شود. و معمولا ارتباطی  با وضعیت بدن(خوابیدن یا نشستن) و یا حرکت دادن مفاصل یا ستون فقرات  ندارد.

- ممکن است به بازو و  دست چپ و گاها به گردن و فک ویا ناحیه سردل(محل دردهای معده) انتشار یابد.

- در صورتی که درد شدید قفسه سینه همراه  با علائمی نظیر تعریق سرد، تهوع و استفراغ باشد و یا به مدت طولانی(بیشتر از ۳۰دقیقه) طول بکشد با توجه به احتمال حمله قلبی مراجعه سریع به اورژانس الزامی است.

- در صورتی که درد آنژینی بصورت متناوب و در حالت استراحت ایجاد می شود  احتمال بروز حمله های قلبی زیاد بوده و مراجعه فوری به اورژانس توصیه می شود.

تشخیص افتراقی درد سینه ( دردهای غیرآنژینی قفسه سینه): در صورتی که درد قفسه سینه ارتباطی با فعالیت نداشته  باشد، و با تنفس و سرفه و یا تغییر وضعیت  تشدید شود در اینصورت احتمال قلبی بودن درد بیمار کم می باشد و عامل غیرقلبی  نظیر اسپاسم عضلانی و مسائل استخوانی مطرح می باشد. درد سوزشی پشت جناغ که بعد  از مصرف غذا ایجاد شده و با خوابیدن و خم شدن تشدید شده و با تغییر مزه دهان بصورت ترش و با مصرف شربت های ضداسیدی و یا قرص هایی نظیر رانیتیدین کاهش می  یابد مطرح کننده رفلاکس (برگشت محتویات معده به مری) می باشد.  درد قفسه سینه که با تنفس تشدید شده و همراه با علائم سرماخوردگی ،تنگی نفس و…  باشد ، مخصوصا در صورتی که با وضعیت درازکش تشدید می یابد ممکن است ناشی پریکاردیت (التهاب پرده های قلب) باشد. درد قفسه سینه همراه  با تنگی نفس شدید  بویژه بعد از جراحی  یا دوره های بستری یا بی حرکتی  طولانی ممکن است ناشی از آمبولی ریه باشد و در این موارد مراجعه فوری  به پزشک  متخصص حتما توصیه می شود.

۲-   ضعف و خستگی پذیری زودرس:  یکی از علائم شایع در بسیاری از بیماری های قلبی و غیرقلبی نظیر بیماری های غددی و  متابولیسمی، ریوی ومسائل روانی می باشد.  علاوه بر مشکلات عروقی، نارسایی قلب، برادیکاردی(ضربان پایین قلب)  و مشکلات دریچه ای قلب( تنگی یا نارسایی) با ضعف و خستگی پذیری زودرس همراه می باشند. وجود  علائم همراه از قبیل تنگی نفس، سرفه، برادی کاردی (ضربان کمتر از ۶۰بار در دقیقه)،  حملات سنکوپ (غش) تعریق سرد و سرگیجه در تشخیص مسائل قلبی کمک کننده  است. شرح حال ومعاینه دقیق توسط پزشک و در صورت لزوم الکتروگرام قلبی (نوار قلب)، اکوکاردیوگرافی،  عکس قفسه سینه و آزمایش خون معمولا منجر به تشخیص سریع مسائل قلبی می شود.

۳-  تنگی نفس: احساس دشواری در تنفس می تواند ناشی از علل قلبی ویا غیرقلبی از جمه بیماری های ریوی   باشد. در صورتی که تنگی نفس با فعالیت تشدید شده در حالت خوابیده نسبت به  حالت نشسته افزایش یابد و مخصوصا در صورتی که همراه تورم پاها و همراه با  حملات تنگی نفس شبانه(منجر به بیدار شدن بیمار)  باشد، علل قلبی نظیر نارسایی قلب و مشکلات دریچه ای  مطرح بوده و با اکوکاردیوگرافی براحتی قابل تشخیص است. آسم و بیماری های انسدادی ریوی(برونشیت و آمفیزم)  از علل شایع تنگی نفس می باشند. در این موارد  سرفه و خلط فراوان و احساس خس خس سینه بصورت شایع دیده می شود. شرح  حال مصرف طولانی مدت دخانیات با احتمال آمفیزم و برونشیت مزمن همراه است.  تنگی نفس ناگهانی ممکن است ناشی از علل خطرناک از قبیل آمبولی ریه باشد بویژه درصورتی که فرد به مدت طولانی بی حرکت بوده و یا در بیمارستان بستری بوده باشد  آمبولی ریه مطرح بوده و باید فورا مورد بررسی قرار گیرد. آریتمی های قلبی بصورت  برادیکاردی (کاهش ضربان قلب)  و یا تاکی کاردی (افزایش ضربان قلب) نیز منجر به تنگی نفس می شود که با  گرفتن نبض بیمار یا نوار قلب  قابل تشخیص می باشد.  نارسایی کلیوی،  مسائل روانی و بیماری های متابولیک نیز می توانند با تنگی نفس همراه باشند. گاهی در سالمندان و افراد دیابتی و بیماران معتاد به مواد مخدر و نیز برخی افراد دیگر، حمله قلبی با درد خفیف یا بدون درد بوده و  تنگی نفس ناگهانی تنها علامت می باشد. بنابراین ارجاع فوری این بیماران به اورژانس  الزامی است.

۴- سرگیجه:  سرگیجه یکی از علائم شایع در بیماران  است که می تواند ناشی از علل قلبی ، عصبی، متابولیک و یا مسائل روانی باشد. احساس سبکی سر، تاری دید و عدم تعادل  مخصوصا اگر همراه با تعریق سرد باشد می تواند ناشی از آریتمی قلبی، ضربان پایین یا خیلی بالای  قلب (برادی کاردی یا تاکی کاردی) و یا افت فشار خون باشد. حملات سرگیجه به صورت کوتاه مدت  مخصوصا در صورت همراهی با تعریق و یا طپش قلب مطرح کننده آریتمی های قلبی  می باشد. در صورتی که فرد هنگام تغییر وضعیت از حالت نشسته  به ایستاده دچار سرگیجه شود (افت فشارخون اتواستاتیک)  ناشی از داروهای فشارخون،  کم آبی و یا اختلال اعصاب  اتونوم در سالمندان مطرح بوده و با اندازه گیری فشارخون در  حالت خوابیده و ایستاده بررسی می شود. در صورتی که سرگیجه بصورت احساس چرخش در محیط و یا حرکت  اطراف می باشد مخصوصا در صورت همراهی با علائمی نظیر تهوع و استفراغ و وزوز  گوش مطرح کننده علل عصبی بوده و مراجعه به متخصص اعصاب توصیه می شود.  در صورتی که بیمار مبتلا به دیابت که تحت درمان با انسولین و یا قرص های پایین  آورنده قندخون می باشد، دچار سرگیجه،سبکی سر،  کاهش سطح هوشیاری و یا تعریق شود  احتمال کاهش قندخون مطرح بوده و مراجعه به اورژانس توصیه می شود. در این  موارد توصیه می شود تا قبل از رسیدن به اورژانس مواد قندی از قبیل قند، شکلات و… مصرف شود.

۵-طپش قلب: احساس طپش قلب ممکن است بعلت نارسایی قلبی یا  آریتمی قلبی باشد و یا ناشی از اضطراب و استرس باشد. طپش قلب بعد از فعالیت ورزشی در  افراد نرمال دیده می شود.  در صورتی که فرد با فعالیت کم دچار طپش قلب شود مراجعه به پزشک و معاینه قلبی و در صورت لزوم بررسی های قلبی توصیه می شود. در صورتی که فرد در  حالت استراحت بصورت ناگهانی دچار طپش قلب شده و پس از چند دقیقه طپش قلب  بصورت خودبخود قطع شود واین مشکل مکرر تکرارشود احتمال نوعی  آریتمی بازچرخشی قلبی وجود دارد. در این  موارد گرفتن نبض و شمارش ضربان قلب در تشخیص علت طپش قلب بسیار کمک کننده  است. در صورتی که امکان مراجعه فوری به مرکز پزشکی و ثبت الکتروگرام قلب در  هنگام طپش وجود داشته باشد تشخیص آریتمی قلبی بسیار آسان می شود. ممکن است  فرد گاها دچار احساس ریزش داخل قفسه سینه و یا احساس یک ضربان قوی نماید. در این  موارد ممکن است یک ضربان نابجای قلبی(PVC  ،PAC   ) وجود داشته باشد. 

 این ضربان های نابجا براحتی توسط الکتروگرام قلبی(در صورت وجود در هنگام ثبت  نوار) قابل تشخیص می باشند. حملات طپش قلب در مبتلایان به اختلالات قلبی نظیر  نارسایی قلب و یا مشکلات دریچه ای مطرح کننده آریتمی هایی از قبیلAF   ، فلوتر  دهلیزی و یا تاکی کاردی بطنی بوده و با توجه به عوارض مهم این آریتمی ها بررسی  دقیق و درمان مناسب الزامی است. گاها فرد در هنگام احساس طپش قلب هیچگونه  آریتمی ندارد(تایید شده توسط معاینه و یا الکتروگرام) در این موارد اطمینان بخشی به  بیمار کافی است. در صورتی که در هنگام حملات طپش قلب امکان معاینه و یا ثبت  الکتروگرام قلبی( نوار قلب)  نباشد یکی از روش های تشخیص هولتر مونیتورینگ ۲۴ ساعته قلب می باشد توسط  این روش امکان ثبت نوار قلب برای ۲۴تا۴۸ساعت وجود داشته و در صورتی که حملات  طپش قلب فراوان باشد(مثلا روزی یک بار) امکان ثبت الکتروگرام در هنگام طپش قلب  وجود دارد.  گاها شک بالینی پزشک به آریتمی زیاد بوده و در صورت تمایل بیمار به برطرف شدن  آریتمی مطالعه الکتروفیزیولوژی(EPS)  و در صورت القائ  آریتمی  Ablation  توصیه می شود.

۶-تعریق:  تعریق سرد یکی از علائم شایع حملات ایسکمی  قلبی یا سکته قلبی، آریتمی ها، برادیکاردی و نارسایی قلب می  باشد که البته در اغلب موارد همراه سایر علائم دیده می شود.

 در صورتی که تعریق سرد  همراه درد آنژینی قفسه سینه باشد همیشه باید  احتمال حمله قلبی مد نظر باشد.  در صورتی که  تعریق سرد همراه طپش قلب، سرگیجه، ضعف و بیحالی باشد، احتمال آریتمی های قلبی  مطرح است. در نارسایی شدید قلبی تعریق سرد همراه تنگی نفس و احساس خستگی  ایجاد می شود. ممکن است تعریق سرد ناشی از کاهش قندخون در افراد دیابتی تحت  درمان باشد که در این موارد معمولا کاهش سطح هوشیاری و گیجی از علائم %D