روزه داری در بیماران قلبی

 

رمضان

روزه

 

روزه گرفتن در کدام بیماری های قلب  ممنوع است؟

 ماه رمضان، فرصتی است که همه دوست دارند در برکت و رحمت بی منتهای خداوند شریک باشند. اما در این میان افرادی هستند که بدلیل شرایط خاص نمی توانند در میهمانی خدا شرکت کنند.
 بیماران مبتلا به بیماری های حاد شدید یا مزمن از جمله بیماران قلبی که بحث اصلی این مقاله است ، سالمندان و کسانی که وضعیت‌های خاص فیزیولوژیکی مانند بارداری و شیردهی  قرار دارند، معمولاً در این ایام با یک سوال عمده مواجه‌اند: آیا می‌توانند روزه بگیرند یا نه؛ و این که اگر روزه بگیرند، آیا مشکلی  بوجود نخواهد آمد؟
اگرچه نمی‌توان برای همه بیماران حاد یا  مزمن، یک حکم کلی صادر کرد و هر بیمار، شرایط خاص خود را دارد و فقط پزشک معالج و تا حدی خود بیمار می‌تواند درباره این که او می‌تواند روزه بگیرد یا نه، نظر قطعی بدهد؛ با این حال نکاتی در مورد هر بیماری وجود دارد که می‌تواند به تصمیم‌گیری درست بیمار کمک کند.

توجه کنید که بر اساس آموزه های دینی در صورتیکه روزه موجب عسر و حرج و تشدید بیماری یا زیان جسمی شود مقبول درگاه خدا نمی باشد. خداوند به نیت دل بندگان خود از هر کسی آگاه تر بوده و قطعا عاشقان محروم از روزه داری را اجر و ثواب الهی خواهد بود.
پس  اول اینکه در هر شرایطی، روزه گرفتن به صلاح فرد نبوده  و از لحاظ شرعی هم منع شده است. دوم اینکه توجه داشته باشید می‌توان با ایجاد برخی تغییرها در برنامه دارویی (مثل تبدیل داروها به فرم طولانی اثر که نیاز به مصرف مکر در طول روز را رفع میکند)  و تنظیم رژیم غذایی و آگاهی از علائم هشدار، در بسیاری از بیماری‌ها به راحتی روزه‌داری کرد، بدون اینکه هیچ مشکل جدی‌ای به وجود آید.

 روزه داری در بیماران قلبی عروقی:

روزه‌داری و رعایت یک برنامه غذایی صحیح با کم‌کردن عوامل خطر مانند کاهش وزن، کاهش سطح چربی‌های خون و نکشیدن سیگار موجب پیشگیری از بیماری‌های قلبی در افراد سالم  می‌شود. اثرات مثبت  روزه ماه رمضان بر روی سیستم قلبی عروقی افراد سالم بطور مستقیم ونیز با تاثیر برسایر عوامل  خطربیماری های قلبی عروقی،  نشان داده شده است. در حقیقت روزه ماه رمضان اثرات کاهنده  روی چند  عامل خطر مهم بیماری عروق کرونر قلب  شامل چاقی ، افزایش قند خون‌، افزایش فشار خون ، افزایش کلسترول خون و استعمال دخانیات و مصرف الکل  دارد

ولی افرادی که  مبتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی مبتلا هستند ، حتما باید در مورد امکان روزه داری  با پزشک معالج خود مشورت کنند. مجددا یاداوری می نمایم که مطالب زیر ، فقط راهنمای کلی بوده و جهت افزایش اطلاعات عمومی بیماران می باشد و جایگزین نظرات پزشک معالج و فتاوی علما دینی نمی باشد.

البته  بیماری‌های قلبی طیف گوناگونی از بیماری‌های دریچه‌‌های قلبی، عروق قلب ، نارسایی  عضله قلب و نیز آریتمی های قلبی و …  را شامل می شوند  که در هر مورد وفقط  با توجه به شرایط بیمارو بیماری  مثل شدت و ضعف بیماری قلبی می‌توان در مورد روزه گرفتن یا نگرفن بیمار تصمیم گرفت. بیماران قلبی باید به تداخلات دارو و غذا توجه کرده و به توصیه‌های پزشک معالج خود دقیقا عمل کنند.

 مثلا در بیمارانی که مصرف منظم دارو در فواصل کوتاه  مثلا هر ۶ ساعت اجباری است  و عدم مصرف دارو در زمان مقرر، موجب تشدید بیماری  میگردد، نباید روزه بگیرند. همچنین در برخی بیماران قلبی تشنگی طولانی مدت و کم آبی بدن موجب تشدید بیماری بوده و لازم است بدلیل امکان تشدید بیماری و افزایش اسیب ها، طبق دستور صریح خداوند از گرفتن روزه پرهیز نمایند.

 

روزه گرفتن در کدام بیمارهای قلبی  ممنوع است؟

 

روزه داری  در بیماری های تنگی شریان های کرونر قلب:

اگر تنگی شریان قلب به تازگی بروز کرده مثل سکته قلبی حاد، حداقل  تا ۶ هفته روزه داری مجاز نمی باشد و بعد آن منوط به شرایط بیمار و بیماری است.  یا اگر شما به تازگی دچار درد قفسه سینه ویا تنگی نفس فعالیتی بوده‌ و با روش های تشخیصی مثل تست ورزش یا  آنژیوگرافی متوجه شده اند که دچار بیماری های تنگی شریان قلب (ایسکمی قلب) هستید، تا زمان تثبیت وضعیت حاد بیماری ،  بهتر است  روزه نگیرید.

در انسداد های مزمن ، بسته به شدت انسداد و سن بیمار و نیاز به دارو ، موضوع متفاوت بوده و لازم است نظر پزشک معالج پرسیده شود.   اگر برای کنترل بیماری پزشک توصیه به استفاده منظم دارو در فواصل کوتاه مثلا هر ۶ ساعت می نماید، روزه داری مجاز نمی باشد.   ولی بیماران با انسداد های کم شریان کرونری قلب که تحت درمان با روزانه چند قرص طولانی اثر هستند و استطاعت بدنی نیز دارند می توانند با کسب اجازه از پزشک خود ، روزه داری داشته باشند. به هر حال در بیماران کرنری توصیه می شود از خوردن غذاهای پرحجم در یک وعده  بویژه افطار  بپرهیزند زیرا بار اضافی به قلب احتمال تکرار علائم یا بروز حمله قلبی  را در این گونه بیماران افزایش می دهد. در این بیماران بهتر است بعد افطار مختصر و با کمی فاصله زمانی سپس شام میل شود.

 

بیماران قلبی که در سالهای گذشته به دلیل تنگی رگ‌های قلبی تحت عمل آنژیوپلاستی و تعبیه  استنت Stent   قرار گرفتند و یا عمل جراحی باز قلبی ( بای پس  قلب)  موفق  داشته ودر حال حاضر هیچ گونه عارضه قلبی از جمله تکرار درد یا علائم نارسایی قلب  در آنها مشاهده نمی شود  و تحت کنترل هستند نیز در صورت داشتن   استطاعت بدنی ، با کسب اجازه از پزشک خود می توانند روزه بگیرند ولی  توصیه‌های مصرف دارو یا رژیم خاص خود را در طول ماه مبارک رمضان جدی  پیگیری نمایند. اما بیماران مبتلا به علائم نارسایی قلب یا تداوم  درد سینه فعالیتی وابسته به دارو یا حتی بیماران بدون استطاعت بدنی که با روزه داری دچار علائم می شوند، منع روزه گرفتن  دارند.

روزه داری  در نارسایی قلبی :

 توجه داشته باشید مصرف متعادل آب و داشتن رژیم غذایی مناسب در طول روز و استفاده منظم و به موقع از داروهای تجویز شده برای کمک به عملکرد بهتر قلبی در این بیماران الزامی است و معمولا  برای مبتلایان به نارسایی قلب علامتدار که تحت درمان دارویی می باشند، روزه‌داری ممنوع است.

 

 روزه داری  در فشارخون بالا:

   د رموارد پیش پرفشاری خون که بیماران تحت درمان با عوامل غیرداروئی ازجمله  کنترل وزن ، ورزش ، عدم استفاده از الکل و سیگار، کاهش مصرف نمک ،  گوشت و محصولات حیوانی در رژیم غذائی و کاهش استرس های زندگی هستند ، کاملا مشخص است که  روزه ماه رمضان اثر مثبت بر روی تمام عوامل فوق دارد . چون در بیشتر ساعات افراد روزه هستند در نتیجه در ماه رمضان وزن کاهش می یابد . مصرف الکل برای مسلمانان ممنوع است و ماه رمضان مجدداً این نکته را ثابت می کند که پرهیز از این مورد کیفیت زندگی را بهتر می کند . همچنین کاهش آشکار در مصرف سیگار و مصرف غذا وجود دارد . همچنین  مومنین  در ماه رمضان شادتر بوده کمتر عصبانی شده و استرس کمتری دارند .پس روزه ماه رمضان برای کنترل فشارخون خفیف که معمولاً از داروها برای کنترل آن استفاده نمی شود مفید است .

همچنین در موارد خفیف بیماری فشار خون بالا مثل مواردی که تحت درمان با یک دارو هستند و فشار خون در سطح مناسبی تحت کنترل است ( در صورت لزوم با اجازه پزشک معالج)  روزه داری بلا مانع است.پس در فشار خون های خفیف و تحت درمان با داروهای طولانی اثر، روزه داری منعی ندارد .

اما گروهی از بیماران که فشارخون‌های کنترل نشده دارند نیز نباید روزه بگیرند. هرگونه تغییری در حجم خون و شرایط فیزیکی بدن موجب عدم تعادل آب و الکترولیت‌ها در خون و برهم خوردن فشارخون می‌شود و این بیماران منع روزه‌داری دارند. پس در موارد شدید فشار خون که با چند دارو کنترل می شوند و فواصل دارو ها مکرر بوده و استرس های جسمی مانند گرسنگی و تشنگی طولانی مدت موجب تغییر و افزایش فشار خون می شود با نظر پزشک معالج روزه داری مناسب نخواهد بود

 

روزه داری  در بیماران آرتیمی (نامنظمی) قلب :

بسیاری از آریتمی ها و تپش قلب ها ( مثل  PVC, PAC, PSVT و موارد مشابه…)   مورد مهمی نبوده و می توانند روزه داری داشته باشند ولی برخی آریتمی ها بویژه در زمینه بیماری قلبی مهم مثل 

بیماران  مبتلا به AF ( نامنظم شدن  شدید ضربان  قلب)  به دلیل تنگی در دیچه میترال، در معرض  احتمال لخته شدن خون و در نتیجه سکته مغزی، یا آمبولی سایر مناطق بدن بوده  و این بیماران حتماً باید تحت درمان دارویی منظم و رژیم غذایی کنترل شده زیر نظر پزشک بوده و داروهای  خود ( از جمه وارفارین و کنترل کننده های ضربان قلب )  را به طور مرتب مصرف کرده ، کارهای سنگین انجام ندهند و روزه نگیرند .روزه داری  در

روزه داری در بیماران دریچه ای:

 کسانی که بیماری قلبی آنها پرولاپس میترال قلب بدون نارسایی تشخیص داده شده ،  می توانند روزه بگیرند و حتی در صورت وجود علائم مثل طپش قلب و یا درد سینه ، روزه داری مشکلی بوجود نمی آورد.

ولی بیماران با نارسایی یا تنگی دریچه ای  مهم باید با پزشک خود در مورد روزه داری مشورت کنند . در صورت وجود علائم نارسایی قلب بعلت تنگی یا نارسایی دریچه قلب، روزه داری مجاز نمی باشد.

 

روزه داری  در بیماران قلبی مادرزادی:

 بیماران قلبی مادرزادی که به نحوی دچار عارضهمهم و شدید در دریچه های قلبی  یا افزایش فشار پولمونرهستند نیز نمی توانند روزه بگیرند   از جمله بیمارانی که به دلیل وجود سوراخ در بین دو بطن ( VSD‌)  و یا دهلیز قلب (ASD‌) دچار علائم نارسایی قلب یا افزایش فشار  شریان ریوی هستند یا  بیماران با  تنگی و یا نارسایی علامتدار دریچه های قلب مخصوصا سمت چپ ( دریچه آئورت و میترال ) نمی توتنند روزه داری داشته باشند.

 

 

31 comments

  1. سلام
    من ۲ سال است فشار خون بالا دارم و هیدروکلرتیازید و لوزارتان می خورم.فشار خون هام ۱۳۰ روی ۸۵ است.
    ایا می توانم روزه بگیرم ؟ پارسال مشکلی نداشتم.

    • سلام
      با توجه به کنترل بودن فشارخون شما و تعداد کم داروها معمولا مشکلی برای روزه داری نبوده و در صورت استعطاعت جسمی ( سن و وضعیت بدنی و … ) و خارج نشدن فشار خون از کنترل، روزه گرفتن منعی ندارد.
      با توجه به اثرات دیورتیک ها ( مدرها مثل هیدروکلرتیازید ) بهتر است آنها را افطار مصرف کرد تا طی روز تشنه نشوید. التماس دعا

  2. سلام
    . کسی که سکته قلبی کرده می تواند روزه بگیرد.
    پدرم ۶ ماه قبل سکته قلبی کرده و اصرار دارد روزه بگیرد.
    چکار می توانیم انجام دهیم

    • سلام سءوال خیلی کلی است. بسته به وضعیت جسمی، سن و شدت عوارض بعدی دارد.
      در صورت استعطاعت بدنی و عوارض جزیی سکته قلبی بدون علایم نارسایی قلبی و نیز نبودن ایسکمی فعال، روزه گرفتن منعی ندارد. و ضرر نمیرساند.
      اما ایسکمی فعال یا وجود علایم نارسایی قلبی بسته به شرایط جسمی بیمار موجب منع روزه گرفتن خواهد بود

  3. با سلام
    احتراما سن من ۵۰ سال است بیش از چهار سال است که پس از سکته قلبی استنت گذاشته ام و اکنون نیز داروی متورال و آسپرین و استاتین مصرف میکنم .در آزمایشهای نوار قلب مشکلی ندارم و توان راه رفتن چند ساعت را هم دارم اما به محض دیر مصرف کردن دارو دچار تپش قلب می شوم و گاهی وقت ها درد خفیف احساس میکنم آیا گرفتن روزه برای من امکان دارد؟ ضمنا پزشک من
    با تردید به من گفت که نباید روزه بگیری
    متشکرم

    • سلام و آرزوی قبولی طاعات.
      نظر پزشک معالج و شرایط خود بیمار و درک وی از روزه گرفتن هر دو درکنار هم کمک کننده است.
      اگر می بینید روزه گرفتن موجب تشدید علائم و درد سینه می شود شاید نتوانید روزه بگیرید.
      به هر حال در صورت توان روزه داری می توانید با درخواست از پزشک برای تغییر داروها به داروهای طولانی اثر و آهسته رهش که مدت بیشتری در خون مانده و به دفعات کمتری از تجویز نیاز دارند ( مثل متوهگزال با اثر ۲۴ ساعته بجای متوپرولول که حدود ۸-۱۲ ساعت اثر دارد ) روزه بگیرید.

  4. سلام. پدر من بیماری قلبی دارد و رگ قلب او تنگ است.
    پزشک پدرم کفته روزه گرفتن برایش خوب نیست اما پدرم مصر است روزه بگیرد.
    نظر شما برای روزه گرفتن چیست؟

    • با سلام و آرزوی قبولی طاعات
      باز هم سئوال خیلی کلی است. و بسته به وضعیت جسمی، سن و شدت عوارض فرق می کند. نمی توان از پشت اینترنت دستورالعمل کلی برای همه صادر کرد.
      در صورت استعطاعت بدنی و نبود درد سینه در فعالیت های معمول و نبود علایم نارسایی قلبی و نیز نبودن ایسکمی فعال، روزه گرفتن منعی ندارد. و ضرر نمیرساند. فقط ممکن است تغییراتی کوچک در نوع داروها یا زمان مصرف داروها با نظر پزشک لازم باشد. مثل استفاده از داروهای طولانی اثر و یا تغییر زمان مصرف دیورتیک ها ( مدرها ) از صبح به زمان افطار.
      اما ایسکمی فعال یا وجود علایم نارسایی قلب ، بسته به شرایط جسمی بیمار موجب منع روزه گرفتن خواهد بود

  5. سلام . شرایط روزه گرفتن در پرولاپس میترال (افتادگی دریچه میترال ) چگونه است ؟ ایا می توانم روزه بگیرم؟

    • با سلام و آرزوی قبولی طاعات
      پرولاپس میترال (افتادگی دریچه میترال ) به تنهایی منعی برای روزه گرفتن نیست و ندرتا مشکل زا است.
      اما همراهی نارسایی میترال با پرولاپس میترال در صورتی که با علائم نارسایی قلب همراه باشد معمولا منعی برای روزه داری است.

  6. با عرض سلام.
    من به دلیل تپش قلب و اضطراب روزی دوبار پروپرانولول مصرف میکنم اما در ماه رمضان به علت فاصله کم بین سحر و افطار احساس میکنم و اینکه فاصله زمانی بین مصرف داروها کم شده در کل تپش قلب و اضطرابم در طول روز بیشتر شده. فشار خونم درحالت عادی پائین است و با روزه داری نیز سرگیجه هایم زیادتر شده و احساس میکنم که سطح دقت و هوشیاریم پائین آمده است. آیا ادامه روزه داری ممکن است مشکل آفرین باشد؟

    • سلام و التماس دعا
      روزه داری و توکل به خدا یکی از روش های کاهش اضطراب است.
      معمولا روزه داری مشکلی ایجاد نمی کند.

  7. سلام
    ژدر من هفته قبل بعلت سکته قلبی در بیمارستان بستری بود. دیروز مرخص شده و اصرار دارد حالش خوب است و می خواهد روزه بگیرد.
    با توجه به سکته قلبی یک هفته قبل آیا روزه گرفتن ضرر ندارد؟

    • سلام و التماس دعا.
      روزه گرفتن در این مرحله از بیماری سکته قلبی موجب فشار جسمی زیاد و نیز تداخل در داروهای مصرفی می شود. بهتر است تا ۶ هفته بعد سکته قلبی از روزه گرفتن اجتناب نمایند. بهد از آن وابسته به توان جسمی هر فرد و نیز میزان اسیب وارده به قلب ، بصورت فردی و با مشاوره با پزشک معالج اقدام گردد

  8. سلام و التماس دعا.
    روزه گرفتن در این مرحله از بیماری سکته قلبی موجب فشار جسمی زیاد و نیز تداخل در داروهای مصرفی می شود. بهتر است تا ۶ هفته بعد سکته قلبی از روزه گرفتن اجتناب نمایند. بهد از آن وابسته به توان جسمی هر فرد و نیز میزان اسیب وارده به قلب ، بصورت فردی و با مشاوره با پزشک معالج اقدام گردد.

  9. چک ۱ روزه داری

  10. باسلام و تحیت -شش ماه قبل سکته کرده و درقلبم سه تا استنت گذاشته اند و متولد۱۳۴۳ هستم و ومبتلا به دیابت نوع ۲ و لیکن تحت کنترل هستم و هر از چند گاهی درد خفیف و نیمه شدید در ناحیه سینه دارم و حسب اعلام پزشک در ۲ تا از رگ های کوچک قلبم گرفتگی تا ۵۰ درصد دارم و داروهایم که پلاویکس و آسپرین و لوزارتن و آتنولول ۵۰ و اتورواستاتین ۴۰ و گلی بنگلامید روزانه از هرکدام یک عدد و متفورمین ۳ عدد (درهروعده غذایی) مصرف می کنم با این وضعیت روزه گرفتن برایم چگونه است؟
    باتشکر

    • با سلام
      در صورتیکه درد سینه با فعالیت مختصر یا علائم نارسایی شدید قلبی ندارید دیابت شما کنترل شده است و نیز از سایر جهات استطاعت بدنی دارند روزه داری بلامانع می باشد ولی بهتر است با پزشک معالج خود نیز مشورت کنید
      التماس دعا

  11. باسلام
    مادرم ۶۰سال سن دارد و حدودا هشت ماه پیش سکته کرد واسه تا،رگ بسته شد که دو رگ
    با آنژیوگرافی باز ویک رگ باز نشد که استند گذاشتن’والان شبی یک عدد پلاویکس مصرف م
    کند. پک عدد آسپرین و چند قرص،کنترل فشار چربی خون. در ضمن مقداری چربی خونش باالا
    ست، هیچگونه مشکل دراین مدت بوجود نیامده. آیا روزه گرفتن مانع ندارد؟
    و آیا برای،کاهش،چربی خون مناسب است؟

    • سلام
      اگر استطاعت بدنی داردو از نظر قلبی مشکل جدیدی ندارند روزه گرفتن بلامانع خواهد بود.
      در صورت رعایت رژیم غذایی و عدم پروری افطار و سحری ، روزه داری اثرات مثبتی بر کاهش چربی خون خواهد داشت.

  12. ببخشید پدر من در سن ۴۴ سالگی یعنی ۲۰اذر سال۹۲ سکته قلبی کرده می خواستم بدانم می تواند روزه بگیرد او بعد از ناهار وشام ۳ نوع قرص مصرف می کند با تشکر

    • با سلام
      در صورتیکه درد سینه با فعالیت مختصر یا علائم نارسایی شدید قلبی ندارند و از سایر جهات استطاعت بدنی دارند روزه داری بلامانع می باشد
      التماس دعا

  13. سلام و سپاس
    پدر خانم من ۶۰ سال دارد. سیگار نمی کشد ولی زیاد عصبی می شود. به خاطر چربی بالا و گرفتگی عروق قلبی به ناچار ۲ سال پیش عمل قلب باز انجام داده است و الان قرص متورال و آسپرین مصرف می کند. ایشان از نظر بنیه بدنی نسبت به سن خودشان وضعبت مطلوبی دارند و اصرار دارد که روزه بگیرد. از نظر تخصصی آیا روزه گرفتن ایشان جایز است یا خیر ؟

    • با سلام . بله اگر مشکل خاصی ندارند روزه داری بلامانع است.
      التماس دعا

  14. سلام آقای دکتر خوهش میکنم در رابطه با روزه گرفتنم با شرایط زیر توضیح بفرمایید. با سپاس
    ۱- ۴۴ سال سن دارم و مادرزادی دریچه آئورتم دو لتی است
    ۲- شریان آئورت صعودیم به قطر ۴۷ میلی متر رسیده و دارو مصرف میکنم( لوزارتان و متا هگزال)
    ۳- فعلا هر ۶ ماه اکو میشوم تا زمان جراحی قلبم مشخص شود
    ۴- باید در زمان مناسب دریچه آئورت و شریان اصلی آئورت تعویض شوم
    ۵- درد های مقطعی نیز در سینه ام دارم

    • سلام و آرزوی سلامتی و قبول طاعات و عبادات
      اگر فشار خون کنترل مناسب بوده و استطاعت جسمی دارید روزه داری بلامانع است. .
      در صورت نوسان فشار خون با پزشک خود مشورت کنید.

  15. سلام عزیزان
    من ۲۱ سالمه و پرولاپس میترال و تریکوسپید دارم وهمچنین فشار آئورت پولمونر من هم که دوماه پیش اکو کردم بین ۴۰ تا ۴۵ بود می تونم بدون مشکل به روزهه گرفتن ادامه بدم؟

  16. سلام من بیمار آریتمی هستم از نوع بلوکAv که دارویی مصرف نمیکنم و پزشکم استفاده از باتری رادر آینده توصیه کرده ولی هم اکنون جوراب وازیی را فقط تشخیص داده اند که استفاده کنم آیا برای بیمار بلوک av مادرزادی روزه گرفتن واجب است و میتواند روزه بگیرد؟

    • سلام . با آرزوی قبولی طاعات و عبادات. در صورت استطاعت بدنی از سایر جهات، روزه داری بلامانع است. معمولاً موجب تشدید بلوک قلبی نمیشود

  17. باسلام من ۲۲سالمه مبتلا به vsdهستم.میتونم روزه بگیرم .اندازش ۴mm.درضمن دارویی هم مصرف نمیکنم.

    • سلام. اگر فشار خون ریوی بالا و علایم ندارید معمولا مشکلی برای روزه گرفتن نیست. التماس دعا

نوشتن یک دیدگاه

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*


شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: