???? نام دارو: پردنیزولون (Prednisolone): از گروه داروهای کورتیکواستروئیدی (کورتون‌ها) است.

هدف از مصرف: پردنیزولون دارویی است که سیستم ایمنی بدن را سرکوب می‌کند تا از پس‌زدن عضو پیوندی (قلب، کلیه، کبد و …) جلوگیری شود.

همچنین به کاهش التهاب و تورم در بدن کمک می‌کند.   پردنیزولون معمولاً همراه با داروهای دیگر مانند تاکرولیموس، سیکلوسپورین و مایکوفنولات استفاده می‌شود.

اطلاعات داروی مایکوفنولات مافتیل ( سل سپت)

اطلاعت داروی تاکرولیموس (پروگراف)

اطلاعات داروی سیکلوسپورین

نحوه مصرف دارو

• دارو را دقیقاً طبق دستور پزشک مصرف کنید.
• معمولاً یک‌بار در روز صبح همراه صبحانه مصرف می‌شود.
• قرص را کامل ببلعید، از خرد کردن یا جویدن خودداری کنید مگر پزشک اجازه دهد.
• دارو را هر روز در ساعت مشخص مصرف کنید.
• قطع ناگهانی دارو ممنوع است؛ پزشک باید مقدار دارو را به‌تدریج کاهش دهد.

هشدارها و نکات مهم

پایش پزشکی: پزشک به‌صورت منظم موارد زیر را بررسی می‌کند:

• فشار خون
• قند و چربی خون
• وزن و وضعیت استخوان‌ها
• علائم عفونت

عوارض جانبی احتمالی

شایع‌تر (به‌ویژه در مصرف طولانی‌مدت):

• افزایش اشتها و افزایش وزن
• پف صورت و احتباس مایعات
• افزایش قند خون (ممکن است منجر به دیابت شود)
• افزایش فشار خون
• تغییرات خلق (بی‌خوابی، اضطراب، تحریک‌پذیری)
• ضعف عضلانی
• نازک شدن پوست یا کبودی آسان
• پوکی استخوان در مصرف طولانی‌مدت

در صورت مشاهده موارد زیر فوراً اطلاع دهید:

• تب، گلودرد یا علائم عفونت
• تاری دید یا درد چشم
• درد یا ورم پا
• افزایش شدید وزن یا تورم شکم
• تنگی نفس یا درد قفسه سینه

پیشگیری از عفونت

چون پردنیزولون سیستم ایمنی را تضعیف می‌کند:

• از تماس با افراد بیمار خودداری کنید.
• دست‌ها را مرتب بشویید.
• واکسیناسیون فقط با تأیید پزشک انجام شود (واکسن‌های زنده معمولاً ممنوع‌اند).
• تب، زخم یا هر عفونت را سریع گزارش کنید.

توصیه‌های تغذیه‌ای و سبک زندگی

✅ رژیم غذایی کم‌نمک و کم‌چربی:
برای جلوگیری از افزایش فشار خون و احتباس مایع.

✅ رژیم با کلسیم و ویتامین D بالا:
برای جلوگیری از پوکی استخوان (شیر کم‌چرب، لبنیات، سبزیجات سبز).

✅ کنترل قند خون:
از خوردن شیرینی، نوشیدنی قندی و کربوهیدرات زیاد خودداری کنید.

✅ ورزش سبک منظم:
مثل پیاده‌روی روزانه (با اجازه پزشک).

✅ محافظت از پوست:
پوست نازک‌تر می‌شود، از خراش یا بریدگی جلوگیری کنید.

✅ مراجعات منظم پزشکی:
برای بررسی فشار، قند، چربی، تراکم استخوان و سلامت چشم.

نکات پایانی برای بیمار

✅ پردنیزولون دارویی حیاتی برای پیشگیری از پس‌زدن پیوند است — قطع یا کاهش دوز بدون نظر پزشک ممنوع است.
✅ دارو را هر روز در ساعت مشخص (ترجیحاً صبح) مصرف کنید.
✅ در صورت استرس، جراحی یا بیماری شدید، ممکن است پزشک دوز دارو را موقتاً تغییر دهد.
✅ دارو را در جای خشک، خنک و دور از نور مستقیم نگهداری کنید.
✅ در صورت تهوع، استفراغ یا ناتوانی در خوردن دارو فوراً پزشک را مطلع کنید.
✅ همیشه دارو را همراه داشته باشید و تیم درمانی را از مصرف آن مطلع کنید.

کاردیومگالی (Cardiomegaly) یعنی بزرگ شدن قلب. اما برخی  بیماران علاوه بر بزرگی قلب، بیماران هیپرتروفی بطنی دارند. اگر به هر دلیلی بار اضافه‌ای بر قلب وارد شود، این عضو به تدریج بزرگ شده و عوارضی چون نارسایی قلبی، ضربان نامنظم قلب و احتمال افزایش حمله قلبی در فرد مبتلا افزایش می‌یابد.

به استثنای افزایش اندازه قلب در اثر ورزش، بقیه انواع بزرگی قلب، غیرطبیعی بوده و نیاز به بررسی کامل دارد. بیشتر این بیماران در گروه سنی ۴۰ تا۸۰ سال قرار دارند.

 کاردیومگالی بیش از آنکه نام یک بیماری خاص باشد یک علامت بیماریهای مختلف است. فشار خون، بیماری تنگی عروق کرونر و نارسایی قلب و کاردیومیوپاتی ها ( بیماری‌های ماهیچه قلب) ، دریچه‌ای قلب ، بیماری‌های مادرزادی و … در درازمدت می‌توانند موجب بزرگی قلب شوند.

شایعترین دلیل کاردیومگالی نارسایی قلب (ایسکمیک یا غیر ایسکمیک )  است  ولی نارسایی یا تنگی دریجه ای مثل نارسایی دریچه آئورت  یا میترال  و نقائص دیواره بین بطنی یا بین دهلیزی نیز می‌تواند موجب کاردیومگالی شود . در برخی انواع  کاردیومیوپاتی ها  و نیزبیماری های ارتشاحی قلب مثل  هموکروماتوز، آنمی، چاقی، شاگاس، تالاسمی ماژور، دیفتری، پرکاری تیروئید، آمیلوئیدوز، کم خونی سلول داسی شکل، بیماری کاوازاکی، سندرم ترنر، پریکاردیال افیوژن و … نیز کاردیومگالی دیده می‌شود.

علائم در بزرگی قلب:

علائم بیماران بسته به علت بیماری متفاوت است. در اوایل ، برخی  موارد بدون علامت هستند مثلا اکثر بیماری‌های دریچه‌ای و مادرزادی قلب، قبل از بزرگ شدن قابل توجه قلب فاقد علائم هستند.شایعترین شکایت بیماران  درد سینه ، تنگی نفس  یا تپش قلب می‌باشد.  هرچند که این علائم اختصاصی نبوده و در سایر انواع بیماری‌های قلبی ریوی و… نیز ممکن است بروز کنند. در اشکال خفیف بیماری و بزرگ شدن قلب، نشانه‌ها ممکن است تنها در صورت انجام فعالیت بدنی  ذکر شود ولی در اشکال شدیدتر بیماری و بزرگ شدن قلب این علائم  حتی  در هنگام استراحت نیز ظاهر شوند.

تشخیص بزرگی قلب 

عکسبرداری از قفسه سینه یکی از راه‌های معمول تشخیص بیماری می‌باشد،  در رادیوگرافی قفسه سینه قلب بزرگ شده که بیش از پنجاه درصد عرض قفسه سینه را گرفته است گزارش می شود. در نوار قلب (الکتروکاردیوگرافی)  معمولاً افزایش ولتاژ نوار قلبی با انحراف محور قلب به چپ را داریم .  اما بهترین راه برای ارزیابی بزرگی قلب، اکوکاردیوگرافی   است.

با توجه به این‌که اکوکاردیوگرافی  به طور مستقیم، اندازه و ضخامت عضله قلب را در هر حفره نشان داده و عملکرد قلب نیز تعیین می شود، استفاده از آن در تصمیم‌گیری پزشک برای درمان بزرگی قلب، کلیدی بوده و بسیار حایز اهمیت است.

درمان:

درمان بر اساس بیماری زمینه‌است . کنترل و حذف بیماری‌های زمینه‌ای نظیر فشار خون بهترین راه برای پیشگیری از تشدید بزرگی قلب  و نیز درمان  کاردیومگالی است، علاوه بر این با تجویز داروهایی  مدر که موجب خارج شدن مایع اضافی بدن می‌شوند یا دیگوکسین یا سایر داروهایی  که در تقویت پمپاژ قلبی موثرند، می‌توان باعث بهبود علائم این بیماری شود.

مطالب مرتبط:

نارسایی قلب

کاردیومیوپاتی ها

کاردیو به معنی قلب، میو به معنی ماهیچه و پاتی به معنی بیماری است. کاردیومیوپاتی ها   یکی از بیماریهای عضله قلب هستند که در آن بعلت درگیری و بیماری عضله قلبی،  قلب نمیتواند جریان خون کافی را برای بدن فراهم سازد و بیمار  دچارعلائم  نارسایی قلبی  می‌شود(در واقع نوعی نارسایی قلبی است). کاردیومیوپاتی ناشی از  التهاب عضله قلب است که در نتیجه  عضله قلبی ناتوان  شده و نمی تواند خون را به بطور  مؤثری پمپاژ کند.
علت کاردیومیوپاتی ها:

علل شناخته شده کاردیو میوپاتی بسیار هستند ولی گاهی علتی برای آن پیدا نمی شود. کاردیومیوپاتی بدون علت مشخص (بیماری اولیه عضله قلبی یا همان میوکارد ) را نوع ایدیوپاتیک  می نامند. اما  کاردیومیوپاتی‌های ثانویه به بیماری های دیگر  علل متنوعی دارند که شایعترین علت آن بیماریهای تنگی عروق کرونر قلب (آترواسکلروز یا سکته قلبی)  است. پرفشاری مزمن خون (هیپرتانسیون) ، بیماری‌های دریچه ای قلب (مثل تنگی یا  نارسایی شدید  و مزمن آئورت و میترال)،آریتمی ها (بویژه نوع تاکی کاردی یعنی بالا بودن ضربان قلب)،برخی بیماریها مثل پرکاری مزمن  تیروئید و دیابت ،حاملگی (کاردیومیوپاتی پره پارتوم و پوست پارتوم)، برخی بیماریهای عفونی (مثل عفونت‌های ویروسی)، ببیماری های ارتشاحی قلب (مثل: آمیلوئیدوز، هموکروماتوز= تجمع آمیلوئید یا  آهن اضافی در ماهیچه قلب)، درگیری مزمن پریکارد (پریکاردیت مزمن فشارنده)، برخی دارو ها و سموم (مثل: داروهای شیمی درمانی، سوء مصرف الکل و کوکائین یا داروهای ضد افسردگی و …)، کمبود برخی ویتامینها (مثل ویتامین B و سلینیوم، کلسیم و منیزیم) و …  علل کاردیومیوپاتی‌های  ثانویه هستند. این اختلال در مردان شایع‌تر است .

صرفنظر از علت بیماری، کاردیومیوپاتی سه نوع دارد  :

کاردیومیوپاتی  دیلاته = dilated cardiomyopathia (بزرگی حفرات قلب  همراه با نارسا شدن عملکرد انقباضی  قلب ) : شایع ترین شکل کاردیومیوپاتی است. در این اختلال، بطن چپ قلب بزرگ شده و توانایی پمپ آن کم می شود. شایعترین علت آن بیماری انسداد عروق کرونر قلب یا بیماری تنگی یا نارسایی دریچه های قلب است. نوع ارثی آن کمتر شایع بوده و بیشتر در مردان میانسال دیده می شود.

کاردیو میوپاتی هیپر تروفیک cardiomyopathia Hypertrophic ( همرا با رشد بی رویه  ودر نتیجه  ضخیم شدن عضله قلب ): در این نوع ، ماهیچه بطن چپ قلب، به طور غیرطبیعی رشد کرده و ضخیم می شود. براین اساس، حفره بطن چپ کوچک  شده  و علارغم حفظ قدرت انقباضی ، قدرت ریلکس شدن (انبساط حفره) و پذیرش خون کم می شود. بدلیل حفظ قدرت انقباضی اوایل بیماری ، علائم نارسایی قلب کمتر دیده می شود ولی در موارد پیشرفته موجب کاهش برون ده قلبی  و بروز علائم نارسایی قلب می شود. علل آن گاهی بیماری ثانویه مثل پرفشاری مزمن خون ویا تنگی دریچه ای یا بیماری های ارتشاحی قلب و…  می باشد اما نوع اولیه ‌(ایدئوپاتیک) ناشی از اختلال ژنتیکی  می تواند در هر سنی رخ دهد .برخی بیماران دارای سابقه خانوادگی هستند اما موارد اسپورادیک (بدون سابقه خوانوادگی) هم دیده می شود. این فرم درگیری یکی از شایعترین علل مرگ ناگهانی قلب بویژه  در ورزشکاران است.

کاردیومیوپاتی محدود کننده  cardiomyopathia  Restrictive ( کاهش انعطاف پذیری عضلات قلب ) : در این نوع، ماهیچه های قلب سفت شده و قابلیت انعطاف آنها (ریلکسیشن  یا  انبساط)  کم می شود و موجب کاهش  پر شدن بطن قلبی می شود. این وضعیت شیوع کمتری نسبت به دیگر انواع دارد ، در هر سنی دیده می شود ولی  بیشتر در افراد پیر رخ می دهد.می تواند همراه با بیماری های ثانویه فوق الذکر یا بیماری اولیه عضله قلبی (ایدئوپاتیک) باشد.

علت ونیز فرم تظاهر هرچه باشد   نتیجه  همه آنها کاهش  توانایی قلب برای پمپ خون و خونرسانی  سایر قسمت‌های بدن و بروز علائم مشترک نارسایی قلبی  است.

کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک و کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک انسدادی

داروی جدید کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک انسدادی : ماواکامپتن

علائم ونشانه های نارسایی قلبی :
در مراحل اولیه این بیماری ممکن است بی علامت باشد و فقط در معاینه یا اکوکاردیوگرافی قلبی کشف شود. بیماریابی در این مرحله عمدتا محدود به بیماران در ریسک کاردیومیوپاتی که تحت بررسی قرار می گیرند می باشد( مثل بیماران با سابقه خانوادگی نارسایی قلب، بیماران مبتلا به فشارخون بالای مزمن، بیماران دیابیی و تیروئیدی ، وجود آریتمی و…) .

بتدریج  با پیشرفت بیماری ،علائم  نارسایی قلب ظاهر می‌شود. این علائم شامل موارد زیراست:

احساس تنگی‌نفس در زمان فعالیت ودر موارد شدیدتر بیماری در زمان استراحت ، ودر موارد شدیدتر سرفه خشک مکرر، گاهی همراه با خلط خونی یا  کف دار، ادم (تورم)  ناحیه ساق و مچ پا و تورم  شکم (در کاردیومیوپاتی پیشرفته با درگیری سمت راست قلب) ، احساس خستگی وضعف عمومی، سرگیجه، بی حالی ، تپش قلب و ضربان نامنظم قلب ، کاهش  اشتها ، کاهش  میل جنسی

پیش اگهی: بسته به نوع کاردیومیوپاتی و علت اولیه متفاوت است. گاهی علائم و نشانه های این بیماری گرایش به پیشرفت دارند با گذشت زمان در صورت عدم درمان، در بعضی افراد این علائم و به هم خوردگی حالت های عمومی بدن، سریعاً پیشرفت می کند، این موضوع در حالی است که در مورد دیگر بیماران، این بیماری در یک سطح مشخص متوقف می شود و پیشرفت نمی کند. در برخی دیگر از بیماران ، احتمال دارد بیمار به مرور زمان با درمان دارویی  کاملاً بهبود یابد.

علل کاردیومیوپاتی ها:
دربیشتر موارد علت کاردیومیوپاتی  دقیفا شناخته نمی شود ، اما موارد زیر هر کدام می تواند علت احتمالی کاردیومیوپاتی  باشد:
بالا بودن فشارخون به صورت مزمن
انواع بیماری های مزمن دریچه‌ای قلب
بیماری انسداد عروق قلبی و سکته های قلبی
تاکی کاردی های مزمن (بالا بودن ضربان قلب به صورت مزمن)
اختلالات متابولیک مزمن ،مثل بیماری تیروئید یا دیابت
سوء تغذیه شدید و مزمن (مانند کمبود  تیامین( ویتامین ب-۱)، سلینیوم، کلسیم و منیزیم ).
عوارض حاملگی
مصرف مزمن الکل ،  استفاده مزمن کوکائین یا داروهای ضد افسردگی، مانند داروهای ضد افسردگی ۳ حلقه ای ، برخی داروهای شیمی درمانی برای درمان سرطان
برخی از عفونت‌های ویروسی.
جمع شدن بیش از اندازه چربی ، آهن ،رسوب ماده آمیلوییدی و ….  و جایگزینی به جای عضله قلب
استرس های  شدید

برخی انواع  کم خونی شدید
برخی انواع  میوپاتی های عضله قلب مثل :آتاکسی فریدریش

عوامل خطر :عواملی که خطر ابتلا به این بیماری را افزایش می دهند عبارتند از:
سن بالا: افراد بالای ۶۰ سال
اضافه وزن و چاقی
استعمال دخانیات
الکیسم
سابقه خانوادگی
مصرف بعضی از داروهای مثل ضدافسردگی و داروهای ضد روان پریشی
استفاده بیش از حد از بعضی مواد مثل الکل و کوکائین
مبتلایان به دیابت شیرین
افزایش کلسترول خون

از ان جایی که  گاهی اوقات کاردیومیوپاتی ها زمینه ارثی دارند  ، احتمال دارد پزشک توصیه کند که اعضای خانواده نیز جهت اطمینان از سلامتی در مقابل این بیماری مورد معاینه و اکوکاردیوگرافی  قرار گیرند.

عوارض : از جمله عوارض این بیماری می توان به موارد زیر اشاره کرد:
آمبولی های شریانی:
بدلیل تشدید انعقاد پذیری و ایستایی خون در قلب ، کاردیومیوپاتی ها می‌تواند موجب تشکیل لخته های خون در داخل حفرات قلب  شوند. اگر طی انقباض قلبی ، لخته های خون  از سمت چپ قلبی به خارج قلب  پمپاژ شده و وارد سیستم شریانی  شوند (آمبولی های شریانی)، می‌توانند عروق خونی را مسدود و جریان خون را به اعضای حیاتی مانند قلب و مغز، چشم ، کلیه ، روده ها و…  را دچار اختلال کنند. بسیار کمتر، اگر لخته ها در طرف راست قلب فرد بیمار تشکیل شود، آمبولی ریه‌ رخ می دهد. با هدف  کاهش خطر، احتمال دارد پزشک یک داروهای ضد انعقاد خون مثل وارفارین یا کمتر آسپرین  تجویز کند.

مرگ ناگهانی  قلبی
تمامی انواع این کاردیومیوپاتی ها می‌تواند باعث آریتمی  شوند. برخی از این آریتمی های قلبی  (مثل تاکی کاردی بطنی ) ، بسیار خطرناک بوده و در می‌تواند منجر به سنکوپ  یا در برخی، مرگ ناگهانی قلبی شوند.

تشخیص:
عکس برداری از قفسه سینه : می تواند نشانگر کاردیومگالی ( بزرگی قلب ) و نیز احتقان ریوی باشد. در تشخیص افتراقی علل تنگی نفس کمک کننده است.
نوار قلب :  ECG می‌تواند کاردیومگالی ( بزرگی)  یا هیپرتروفی قلب (افزایش ضخامت دیواره)،  اختلالات ریتم قلب  ( آریتمی ها) و … را نشان دهد. همچنین در صورت انسداد عروقی شدید یا سکته های قلبی که یکی از علل کاردیومیوپاتی ها است را نشان دهد ولی میتواند نرمال نیز باشد.

اکو کاردیو گرافی :  با نمایش ساختمان قلب از جمله اندازه حفرات و نیز عملکرد قلب مانند برون ده قلبی  EF  روش اصلی تشخیص الیه کاردیومیوپاتی ها است.

تست ورزش: برای یافتن علل ایسکمیک کاردیومیوپاتی ها استفاده می شود. گاهی برای تعیین فانکشن کلاس بیمار انجام می شود.

کاتتراسیون و بیوپسی (نمونه برداری):
گاهی برای تشخیص دقیق علت بیماری نیاز به نمونه بیوپسی بافت دیواره قلب داریم یا برای تعیین دقیق عوارض بیماری کاردیومیوپاتی نیاز به تعیین فشار های درون حفرات قلبی هست. در این روش، یک کاتتر  را از طریق رگ فمورال در کشاله ران  یا رادیال در مچ دست به قلب می رسانند  و در آنجا یک نمونه کوچک از قلب بیمار را برای بررسی پاتولوژی می‌گیرند ، یا فشار داخل حفره‌های قلب اندازه‌گیری می‌شود ، و یا  آنژیو گرافی قلب انجام میدهند  تا مطمئن شوند انسدادی  عروق کرونر قلب عامل کاردیومیوپاتی ها نیست.

درمان:
درمان این بیماری بسته  به نوع کاردیومیوپاتی و نیز علت اولیه آن متفاوت است.  اصول کلی درمان شامل انواع داروهای مورد استفاده در نارسایی قلب، کاشت وسایل کمکی قلب مثل CRT  یا تعبیه قلب مصنوعی و نهایتا در موارد انتهایی بیماری، پیوند قلب است.
اهداف درمان در کاردیومیوپاتی  عبارتند از:
کاهش  علائم  بیماری
کاهش سرعت  پیشرفت بیماری
کنترل و کاهش عوارض بیماری

افزایش طول عمر

تمامی انواع کاردیو میوپاتی باید رژیم غذایی با محدودیت نمک و مایعات داشته باشند. حتما وزن خود را در محدوده نرمال حفظ و اضافه وزن خود را کنترل کنند. برنامه ورزشی منظم و سبکی توصیه می شود.

سایر بیماریها و عوامل خطر بیماری های قلبی عروقی  مثل فشار خون ، دیابت ( بیماری قند خون ) و هیپرلیپیدمی ( کلسترول بالا) را کنترل کنند.

درمان‌های اختصاصی و پیش اگهی بیماری  براساس اینکه هر فرد به کدام نوع از کاردیو میوپاتی مبتلا است، متفاوت است.

از انواع داروهای مورد استفاده در نارسایی قلب ،بطور خلاصه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

مهارکننده‌هاى سیستم رنین – آنژیوتانسین: از چند سال قبل و با معرفی داروی ساکوبیتریل+والزارتان این گروه دار.یی بعنوان انتخاب اول درمان نارسایی قلب می باشد ولی بدلیل گران بودن ممکن است پزشک و بیمار تصمیم به استفاده از داروهای نسل قبلی را بگیرند. خوشبختانه این گروه دارویی از سال ۱۴۰۱ تولید ایران با قیمت مناسبی در دسترس بوده  ( با برند دارویی  آرترستان ARTRESTAN ) و بیماران زیادی از آن استفاده می کنند. در صورت عدم مصرف این دارو- مهار کننده‌های آنزیم تبدیل کننده آنژیوتانسین مانند کاپتو پریل یا انلاپریل  یا داروهای بلوک کننده گیرنده آنژیوتانسین مثل لوزارتان یا والزارتان و… : می توانند عملکرد قلب را بهبود بخشیده از پیشرفت بیماری جلوگیری کنند( کاهش علائم کاردیومیوپاتی ، کاهش پیشرفت کاردیومیوپاتی و کاهش عوارض کاردیومیوپاتی ) .

داروهای رده  بتا بلوکرها مانند کارودیلول یا متورال که می توانند عملکرد قلب را بهبود بخشیده از پیشرفت بیماری جلوگیری کرده و نیز خطر مرگ ناگهانی بعلت آریتمی را در بیماران  کاردیو میوپاتی کاهش دهند ( کاهش علائم کاردیومیوپاتی ، کاهش پیشرفت کاردیومیوپاتی ، کاهش عوارض کاردیومیوپاتی )

دیورتیک ها (مدرها = ادرار آورها ) مانند فورزاماید (لازیکس) می تواند از تجمع مایع جلوگیری کند( کاهش علائم احتقانیکاردیومیوپاتی).

اسپیرونولاکتون / اپلرنون : موجب کاهش سرعت پیشرفت بیماری و فیبروز قلبی می شود ( کاهش پیشرفت کاردیومیوپاتی ).

داروهای مهار کننده سدیم -گلوکوز ( مثل امپاگلیفلوزین و داپاگلیفلوزین): هر چند این داروها اول برای درمان دیابت معرفی شدند ولی بعدها بعنوان درمان استاندارد نارسایی قلبی شناخته شده و حتی در بیماران غیر دیابتی باید مصرف شود.

دیگوکسین: هر چند امروزه بسیار کمتر توصیه میشود.  در برخی بیماران  کاردیومیوپاتی فرم دیلاته مناسب این دارو  موجب افزایش قدرت انقباضی میوکارد قلبی می شود و فقط در برخی انواع و برخی بیماران کاربرد دارد( کاهش علائم نارسایی در کاردیومیوپاتی دیلاته).( توجه: در کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک و ریستریکتیو ممنوع است)

یکی دیگر از راه های درمان برای بعضی افراد، با تاخیر انقباض بین دو بطن راست و چپ که به درمان های دارویی جواب نمیدهند گذاشتن دستگاه مخصوص ضربان سازسه حفره ای  (CRT) می باشد که انقباضات بین بطن های چپ و راست را همزمان وهماهنگ می‌کند.

در افرادی که ممکن است در خطر آریتمی های  خطرناک بطنی  باشند، دارو درمانی یا دستگاه قابل کاشت دیفیبریلاتور قلب (ICD) می‌تواند از انتخاب‌ها باشد.  ICD ها که به اندازه یک قوطی کبریت هستند  که در  زیر کتف کاشته می شود وبرای مانیتور کردن دائمی ضربان قلب و دادن  شوک های الکتریکی در زمان بروز آریتمی های بطنی کشنده کاربرد دارند. تلفیق  ICD با CRT   یا پیس میکر می توانند همزمان به عنوان ضربان ساز یا هماهنگ کننده انفباض دو بطن  کارآیی دوگانه داشته باشند.

در برخی موارد پیشرفته نوع کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک که ضخامت دیواره قلب افزایش شدید یافته است ، احتمال دارد پزشک روش درمان تزریق الکل را برای بیمار پیشنهاد کند که در این روش غیر جراحی، با استفاده از تزریق الکل برای نکروزماهیچه های هیپرتروفیه قلب رخ داده و به کاهش ضخامت دیواره قلب و بهبود جریان خون آئورت کمک می‌کندیا ممکن است با روش جراحی بخشی از دیواره کلفت شده ماهیچه‌ای قلب را که با جریان خون طبیعی تداخل دارد، بردارد. به این روش عمل جراحی میوتومی گفته می‌شود که این درمان باعث کاهش علائم و نیز کاهش احتمال آریتمی ومرگ ناگهانی  در بیشتر بیماران می شود.

پیوند قلب
زمانی که کاردیومیوپاتی پیشرفت کرد  بطوریکه نتوان  از طریق دارو علائم را  کنترل و کاهش داد  شاید پیوند قلب تنها راهکار باقی مانده باشد. به خاطر اینکه تعداد اهداکننده های قلب بسیار کم است، بیماران کاردیومیوپاتی باید مدت زمان طولانی در انتظار باشند تا در صورت یافتن دهنده پیوند،  پیوند قلب شوند. در بعضی موارد، می‌توان با یک دستگاه مکانیکی قلب مصنوعی،  تا زمان انتظار برای یافتن دهنده قلب حمایت کرد. این ابزار، به عنوان وسیله کمکی بطن شناخته شده و قادر خواهد بود از جریان خون برای مدت طولانی حمایت کند و ممکن است حتی زندگی در محیط خارج از بیمارستان را ممکن باشد. در برخی از افراد که کاندید مناسب پیوند قلب نیستند، این قلب مصنوعی ممکن است حمایت طولانی مدت ایجاد کند.

پیشگیری
در بیشتر موارد ایدئوپاتیک یا ژنتیکی، روش  پیشگیری  خاصی در دسترس  نمیباشد. باید در صورت داشتن سابقه خانوادگی حتما  به پزشک متخصص قلب مراجعه  کنید. در صورت اثبات کاردیومیوپاتی بدون علت ( ائدیوپاتیک) باید سایر اعضای درجه اول ( مثل برادر و خواهرها) نیز مورد بررسی قرار گیرند. زمانی که این بیماری به موقع تشخیص داده شود می توان از پیشرفت آن جلوگیری کرد. در بعضی موارد می توان با پیشگیری از مصرف مواد کاردیوتوکسیک ( مانند سوء مصرف الکل یا کوکائین) که باعث نارسایی قلبی می شود پیشگیری به عمل آورد. کنترل کردن فشار خون بالا و نیز دیابت اهمیت بسیاری دارد که باعث عدم ابتلا به بسیاری از بیماری های قلبی از جمله نارسایی قلبی می شود.

کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک و کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک انسدادی

داروی جدید کاردیومیوپاتی هیپرتروفیک انسدادی : ماواکامپتن

نارسائى قلبى وضعیتى است که در آن قلب توانائى پمپاژ خون بمقدار کافى براى بافت‌هاى مختلف بدن را ندارد یا تنها با یک فشار پرشدگى افزایش یافته غیر طبیعى قادر به انجام آن است. بعبارت ساده تر نارسایی قلب به معنی کاهش شدید عملکرد قلب است یعنی قدرت انقباض  یا انبساط قلب کم شده و نمی تواند خون را بمقدار کافی پمپاژ‍کند.

دلایل ایجاد نارسایی قلب چیست؟

• آسیب به عضله قلبی ناشی از حمله قلبی
• عفونت ماهیچه قلب و یا دریچه های قلب
• برخی سموم و داروها
• وجود نقص قلبی از زمان تولد‌ یا اختلال ارثی با بروز علاپم در نوجوانی
• عدم اجازه به خروج جریان خون کافی از قلب ناشی تنگی دریچه ای
• پرفشاری خون- دیابت – نارسایی کلیه – روماتیسمی و …

شناسائى مسائل زمینه‌ساز و عوامل کمک‌کننده به ایجاد  بیمارى نارسائى قلبى CHF حاد اهمیت دارد.

بیمارى‌هاى زمینه‌اى

بیمارى‌هاى زمینه‌اى شامل وضعیت‌هائى مى‌شود که عملکرد بطن را تضعیف مى‌نماید: بیماری های قلبی مثل بیمارى  انسداد عروق کرونر، پرفشاری خون یا هیپرتانسیون، کاردیومیوپاتى ها (مثل   کاردیومیوپاتى اتساعى ، محدودکننده  و هیپرتروفیک )، بیمارى‌هاى دریچه‌ای ( مثل نارسایی یا تنگى میترال یا آئورت) ،آریتمی های مزمن قلب،  بیمارى‌هاى مادرزادى قلبی  و گاهی بیمارى‌هاى پریکارد. گاهی نیز قلب در زمینه بیماری سایر ارگانها درگیر و نارسا می شود. مثل نارسایی قلب بدنبال نارسایی کلیه ، دیابت ، بیماری مزمن ریوی و…..

شایعترین علت نارسایی قلبی ایسکمیک می‌باشد یعنی بر اثر آترواسکلروز شریانهای کرونری یا سکته قلبی،  برخی از سلولهای عضله قلبی می میرند یا قدرت انقباض خود را از دست می دهند و لذا توان انقباض قلب کم می‌شود .

عوامل تشدیدکننده حاد یک نارسایی قلب تحت درمان:

شایعترین عوامل تشدیدکننده حاد  یک نارسایی قلب تحت درمان عبارتند از:

۱. عدم رعایت رژیم غذایی مثل  افزایش دریافت نمک (سدیم) یا مصرف زیاد مایعات ،

۲. عدم همکارى بیمارى در مصرف مرتب داروهای مربوطه (داروهای CHF) یا مصرف داروهای ممنوع مثل برخی مسکن هاو …

سایر عوامل عبارت است از :۳  – ایجاد یا تشدید ایسکمی قلب یا سکته قلبی حاد(  MI حاد که ممکن است حتی  بى‌سر و صدا باشد)، ۴. تشدید پرفشاری خون (هیپرتانسیون)، ۵. آریتمى‌هاى حاد از جمله AF  با پاسخ بطنی بالا یا سایر تاکی آریتمی ها در زمینه نارسایی قلبی و یا برادی آریتمی ها ناشی از مسمومیت دارویی مثل دیگوکسین ، ۶.  هر نوع عفونت (که گاهی بدون تب است) و / یا تب، ۷. آمبولى ریوی، ۸. آنمی، ۹. تیروتوکسیکوز، ۱۰. بارداری، و ۱۱. میوکاردیت حاد یا اندوکاردیت عفونى.

علائم ونشانه های نارسایی قلبی  :

علائم ناشى از خون‌رسانى ناکافى به بافت‌هاى محیطى (خستگی زودرس ، تنگى‌نفس، کاهش انرژی و…) ویا  افزایش فشارها پرشدگى داخل قلبى (ارتوپنه، تنگى نفس حمله‌اى شبانه، ادم محیطی) مى‌باشد.
در مراحل اولیه این بیماری ممکن است بی علامت باشد و فقط در معاینه یا اکوکاردیوگرافی قلبی کشف شود. بیماریابی در این مرحله عمدتا محدود به بیماران در ریسک کاردیومیوپاتی که تحت بررسی قرار می گیرند می باشد( مثل بیماران با سابقه خانوادگی نارسایی قلب، بیماران مبتلا به فشارخون بالای مزمن، بیماران دیابیی و تیروئیدی ، وجود آریتمی و…) .

بتدریج  با پیشرفت بیماری ،علائم  نارسایی قلب ظاهر می‌شود. این علائم شامل موارد زیراست:

احساس تنگی‌نفس در زمان فعالیت ودر موارد شدیدتر بیماری در زمان استراحت ،در موارد شدیدتر سرفه خشک مکرر، گاهی همراه با خلط خونی یا  کف دار
ادم (تورم)  ناحیه ساق و مچ پا و تورم  شکم (در کاردیومیوپاتی پیشرفته با درگیری سمت راست قلب) احساس خستگی وضعف عمومی ، سرگیجه، بی حالی
تپش قلب و ضربان نامنظم قلب ،کاهش  اشتها ، کاهش  میل جنسی

درمان:

هدف برطرف کردن علائم، از بین بردن عوامل تشدید کننده و کنترل بیمارى قلبى زمینه‌اى است.

باید توجه داشت، درمان دارویی در بیماران دچار اختلال عملکرد بى‌علامت بطن چپ، لازم است و صرف بی علامت بودن ، دلیل عدم مصرف دارو نیست. عدم مصرف دارو در این بیماران موجب تسریع پیشرفت بیماری و تشدید نارسایی خواهد بود

اقدامات عمومى

رژیم غذایی را بطور جدی و مداوم رعایت کنید، مصرف نمک را محدود کنید. غذا را بدون نمک طبخ و نمک سر سفره را حذف کنید، از مصرف مایعات زیاد  بویژه پشت سر هم (مثلا صرف چند لیوان چای، آب و…  پشت سر هم ) بپرهیزید.

از مصرف داروهای متفرقه بویژه مسکن ها ( NSAIDها) اجتناب کنید(عموما ترکیبات استامینوفن با اجازه پزشک معالج بلامانع است)

بعلت عوارض شدید عفونت ها ، ترجیحا هر سال بیمار را علیه آنفلوانزا و پنومونى پنوموککى واکسینه کنید.

فعالیت بدنی متناسب شدت بیماری و مداوم ومنظم داشته باشید. از فعالیت های شدید و خسته کننده پرهیز کنید.

درمان دارویی:

مهارکننده‌هاى سیستم رنین – آنژیوتانسین مثل کاپتوپریل و انالاپریل و یا لوزارتان و والزارتان  و یا داروی جدید ساکوبیتریل+والزارتان :

در برخی از افراد در معرض احتمال بالای   نارسایی  قلبی در آینده   و در تمام بیماران مبتلا به اختلال عملکرد بى‌علامت بطن چپ  ونیز دچار نارسائى قلبى علامتدار  سیستولیک بطن چپ برای پیشگیری از تشدید و پیشرفت بیماری و نیز درمان علائم بیماری باید استفاده شود.

از چند سال قبل و با معرفی داروی ساکوبیتریل+والزارتان این گروه دار.یی بعنوان انتخاب اول درمان نارسایی قلب می باشد ولی بدلیل گران بودن ممکن است پزشک و بیمار تصمیم به استفاده از داروهای نسل قبلی را بگیرند. خوشبختانه این گروه دارویی از سال ۱۴۰۱ تولید ایران با قیمت مناسبی در دسترس بوده  ( با برند دارویی  آرترستان ARTRESTAN ) و بیماران زیادی از آن استفاده می کنند.

انتخاب دوم مهارکننده آنزیم تبدیل‌کننده آنژیوتانسین ( مثل کاپتوپریل و انالاپریل  و لیزینوپریل) می باشند ولی گاهی بدلیل سرفه های شدید و غیر قابل تحمل یا شبانه مجبور به قطع دارو می شویم.

در صورت عدم تحمل مهارکننده آنزیم تبدیل‌کننده آنژیوتانسین ( مثل کاپتوپریل و انالاپریل  و لیزینوپریل) ، مسدودکننده گیرنده آنژیوتانسین (Angiotensin Receptor Blocker)  ( مثل لوزارتان و والزارتان) تجویز می شود.

بتابلوکرها (مثل  کارودیلول Carvedilole  ، متوپرولول  Metoprolol   و بیزوپرولول Bisoprolol  و ….)

در تمام بیماران مبتلا به اختلال عملکرد بى‌علامت بطن چپ  ونیز دچار نارسائى قلبى علامتدار  سیستولیک بطن چپ  همزمان با مهارکننده‌هاى آنزیم تبدیل‌کننده آنژیوتانسین  برای پیشگیری از تشدید و پیشرفت بیماری و نیز درمان علائم بیماری باید استفاده شود. در بیماران دچار نارسائى قلبى کلاس II-III به‌همراه مهارکننده‌هاى آنزیم تبدیل‌کننده آنژیوتانسین و دیورتیک‌ها و دیگوکسین بکار می رود.  اما برخلاف مهارکننده‌هاى آنزیم تبدیل‌کننده آنژیوتانسین بیماران در معرض  نارسایی  بطن چپ  بکار نمی رود.

بتابلوکرها  هم علائم را بهبود مى‌بخشد و هم طول عمر بیماران دچار نارسائى قلبى بدون علامت یا علامتدار  را افزایش مى‌دهند. این داروها با دوز کم شروع شده و به‌تدریج  در صورت تحمل بیمار افزایش مى‌یابند .

بلوک کننده ترشح آلدسترون ( مثل اسپیرونولاکتون و اپلرنون) :

موجب کاهش فیبروز قلبی می شوند ولی در نارسایی متوسط تا شدید کلیه بدلیل ریک افزایش کشنده پتاسیم منع دارند.

در صورت عدم تحمل این گروه داریی بدلیل افزایش پتاسیم یا نارسایی کلیه معمولا  ترکیب هیدرالازین به‌علاوه ایزوسوربید تجویز می شود.

داروهای مهار کننده سدیم -گلوکوز ( مثل امپاگلیفلوزین و داپاگلیفلوزین):

هر چند این داروها اول برای درمان دیابت معرفی شدند ولی بعدها بعنوان درمان استاندارد نارسایی قلبی شناخته شده و حتی در بیماران غیر دیابتی باید مصرف شود.

نکته مهم عدم افت قند خون در بیماران غیر  دیابتی با این داروها است و بیمار نیاز به کنترل قند خون و یا افزایش مصرف قند و … ندارد و نباید اصلا نگران این موضوع باشند.

دیورتیک‌ها

در بیمارانى که دچار اضافه حجم مایع هستند براى رسیدن به حجم نرمال و برطرف کردن ادم استفاده می شود. براى تنظیم دوزتوزین دوره ای  بیمار لازم است.

در موارد مقاومت نسبت به دیورتیک، دوز دارو را اضافه یا از ترکیب دو دیورتیک با هم استفاده میشود و یا بیمار بستری و دارو را ب‌طور وریدى تجویز می شود

دیژیتال یا دیگوکسین :

در بیماران دچار نارسائى سیستولى قلب علامتدار  که علائم  آنها با درمانهای قبلی بهبود نیافته یا در صورت وجود آریتمی  فیبریلاسیون دهلیزی همزمان،  به مهارکننده آنزیم تبدیل‌کننده آنژیوتانسین، بتابلوکرها  و دیورتیک‌ها اضافه مى‌شود.

برخلاف دو گروه اول دارویی ، دیگوکسین طول عمر بیماران نارسایی قلب را افزایش ندادن و همچنین در درمان نارسایی قلب  CHF ناشى از بیمارى پریکارد، کاردیومیوپاتى محدودکننده، یا تنگى میترال (مگر در صورت وجود فیریلاسیون دهلیزی) کاربرد ندارد. مصرف دیگوکسین در کاردیومیوپاتى هیپرتروفیک و بیماران دچار بلوک هدایت دهلیزى – بطنى ممنوع است. توجه داشته باشید که تمام بیماران فوق الذکر علائم بالینی تقریبا مشابه نارسایی قلب  CHF  دارند و مصرف  خودسرانه این دارو بدون تجویز پزشک بسیار خطرناک است. دوز دارو  به جنس بیمار ، سن، وزن و عملکرد کلیه و  Cr  بیمار بستگى دارد و با کمک آزمایش خون اندازه‌گیرى سطح دیگوکسین تنظیم مى‌شود. (بطور معمول از۰٫۲۵ روزانه تا ۰٫۱۲۵  یعنی نصف قرص یکروز درمیان  متفاوت است.  این دارو با برخی داروها تداخل اثر داشته و لازم است مقدار مصرف دارو را تغییر داد. مثلا وراپامیل، آمیودارون، بروپافنون و اسپیرونولاکتون  وکینیدین نیز سطح سدیم دیگوکسین را افزایش مى‌دهند بعلت نزدیکی سطح سرمی درمانی با سطح سرمی توکسیک دارو، مسمومیت با دیژیتال ممکن است بعلل مختلف از جمله مصرف بیش از اندازه  یا مصرف دارو همزمان از دو نوع بسته بندی تجویز شده در دو نوبت ویزیت که در بیماران مسن و بی سواد شایع است و همجنین  بعلت  تشدید نارسایی کلیه در زمینه نارسایی قلبی  اشاره کرد.نخستین نشانه‌هاى مسمومیت‌عبارت است از: علائم گوارشی مثل  بى‌اشتهائی، تهوع و استفراغ ، بی حالی و بیقراری و سپس خواب آلودگی و لتارژی. و علائم  قلبى شامل  آریتمی ها مثل اکستراسیستول‌هاب بطنى و تاکى‌کاردى  و فیبریلاسیون بطنی؛ تاکى‌کاردى دهلیزى به‌همراه بلوک؛ ایست سینوسى (Sinus Arrest)؛ بلوک سینوسى – دهلیزى و تمام درجات بلوک دهلیزى – بطنی، مى‌شود. مسمومیت مزمن با دیژیتال ممکن است باعث لاغرى (Cachexia)، ژنیکوماستی، ‘زرد’ بینى یا گیجى (Confusion) شود. با ظهور نخستین نشانه مسمومیتبا دیژیتال، دارو را قطع کنید و در اولین فرصت با پزشک خود مشورت کنیددر نارسائى قلبی متوسط با EF  کمتر از ۳۵-۳۰% برای پیشگیری از فیبروز قلبی (لاستیکی شدن قلب)  اسپیرونولاکتون تجویز می شود.

بار کارى قلب را کاهش دهید: کاهش فعالیت فیزیکی و پرهیز از فعالیت های جسمی سخت، دوره‌هائى از استراحت در بین فعالیت های روزمره کمک کننده است.

در بیماران بى‌حرکت از ترمبوز وریدهاى عمقى به‌وسیله تزریق هپارین  یا وارفارین پیشگیرى کنید.

احتباس مایع اضافى را کنترل کنید: محدود کردن نمک  (سدیم)  رژیم غذائى (حذف غذاهاى پرنمک، مانند چیپس سیب‌زمینی، سوپ یا غذاهای کنسروشده، گوشت یا ماهی  نمک سود، حذف  نمک در سر سفره به غذا)؛ در موارد CHF پیشرفته به رژیم سختیگرانه‌ترى (کمتر از ۲ گرم نمک در روز) نیاز است.

سایر روش های  درمان موارد پیشرفته :

تعبیه پیس میکر سه حفره ای ( معروف به باتری قلب !!) در برخی بیماران با عدم پاسخ به درمان  در حضور اختلال هدایتی بطنی مفید است.

بیماران دچار CHF که نسبت به درمان شدیداً مقاوم هستند و طول عمرشان کمتر از ۶ ماه تخمین زده مى‌شود و معیارهاى سختگیرانه لازم را دارند، ممکن است نامزد استفاده از قلب مصنوعی، پیوند قلب و پیوند سلولهای بنیادی جدیدترین روشهای درمانی هستند.

مطالب مرتبط:

• معاینه بیماران قلبی عروقی
• آترواسکلروز (تصلب شرایین)  چیست؟
• درد سینه (آنژین) //    پنج علت مهم و کشنده درد سینه
• سکته های قلبی (انفارکتوس میوکارد): علائم، تشخیص  و درمان به زبان علمی  // سکته قلبی به زبان ساده //  علت سکته (انفارکتوس ) قلبی
• نارسایی قلبی //    کاردیومیوپاتی ها //   کاردیومگالی یا بزرگ شدن قلب
• آنژیوگرافی، بالون زدن و تعبیه استنت. //   انواع استنت ، // عوارض آنژیوپلاستی درمان اینترونشنال (مداخله ای)
• بالون زدن و گذاشتن استنت  PCI  یا  جراحی باز بای پس قلب  CABG ‌کدام درمان ارجح است؟
• جراحی عروق کرونری قلبی (جراحی بای پس قلبی). ،  عوارض جراحی باز عروق  قلب
• آیا پس از تشخیص وجود تنگی شریان کرونری، همه تنگی‌ها باید تحت مداخله باز کردن با آنژیوگرافی قرار گیرد؟
• آشنایی با عوامل خطر بیماری قلبی
• قلب سالم
• علائم بیماریهای قلبی عروقی

روزه

روزه گرفتن در کدام بیماری های قلب با فزایش خطر همراه بوده و  ممنوع است؟

 ماه مبارک رمضان، فرصتی است که همه دوست دارند در برکت و رحمت بی منتهای خداوند متعال شریک باشند. اما در این میان افرادی هستند که بدلیل شرایط خاص نمی توانند در میهمانی خدا شرکت کنند.
 بیماران مبتلا به بیماری های حاد شدید یا مزمن از جمله بیماران قلبی که بحث اصلی این مقاله است ، سالمندان و کسانی که وضعیت‌های خاص فیزیولوژیکی مانند بارداری و شیردهی  قرار دارند، معمولاً در این ایام با یک سوال عمده مواجه‌اند: آیا می‌توانند روزه بگیرند یا نه؟ و این که اگر روزه بگیرند، آیا مشکلی  بوجود نخواهد آمد؟
اگرچه نمی‌توان برای همه بیماران حاد یا  مزمن، یک حکم کلی صادر کرد و هر بیمار، شرایط خاص خود را دارد و فقط پزشک معالج و تا حدی خود بیمار می‌تواند درباره این که او می‌تواند روزه بگیرد یا نه، نظر قطعی بدهد؛ با این حال نکاتی در مورد هر بیماری وجود دارد که می‌تواند به تصمیم‌گیری درست بیمار کمک کند.

توجه کنید که بر اساس آموزه های دینی در صورتیکه روزه موجب عسر و حرج و تشدید بیماری یا زیان جسمی شود مقبول درگاه خدا نمی باشد. خداوند به نیت دل بندگان خود از هر کسی آگاه تر بوده و قطعا عاشقان محروم از روزه داری را اجر و ثواب الهی خواهد بود.
پس  اول اینکه در هر شرایطی، روزه گرفتن به صلاح فرد نبوده  و از لحاظ شرعی هم منع شده است. دوم اینکه توجه داشته باشید می‌توان با ایجاد برخی تغییرها در برنامه دارویی (مثل تبدیل داروها به فرم طولانی اثر که نیاز به مصرف مکر در طول روز را رفع میکند)  و تنظیم رژیم غذایی و آگاهی از علائم هشدار، در بسیاری از بیماری‌ها به راحتی روزه‌داری کرد، بدون اینکه هیچ مشکل جدی‌ای به وجود آید.

 روزه داری در بیماران قلبی عروقی:

روزه‌داری و رعایت یک برنامه غذایی صحیح با کم‌کردن عوامل خطر مانند کاهش وزن، کاهش سطح چربی‌های خون و نکشیدن سیگار موجب پیشگیری از بیماری‌های قلبی در افراد سالم  می‌شود. اثرات مثبت  روزه ماه رمضان بر روی سیستم قلبی عروقی افراد سالم بطور مستقیم ونیز با تاثیر برسایر عوامل  خطربیماری های قلبی عروقی،  نشان داده شده است. در حقیقت روزه ماه رمضان اثرات کاهنده  روی چند  عامل خطر مهم بیماری عروق کرونر قلب  شامل چاقی ، افزایش قند خون‌، افزایش فشار خون ، افزایش کلسترول خون و استعمال دخانیات و مصرف الکل  دارد

ولی افرادی که  مبتلا به بیماری‌های قلبی و عروقی مبتلا هستند ، حتما باید در مورد امکان روزه داری  با پزشک معالج خود مشورت کنند. مجددا یاداوری می نمایم که مطالب زیر ، فقط راهنمای کلی بوده و جهت افزایش اطلاعات عمومی بیماران می باشد و جایگزین نظرات پزشک معالج و فتاوی علما دینی نمی باشد.

البته  بیماری‌های قلبی طیف گوناگونی از بیماری‌های دریچه‌‌های قلبی، عروق قلب ، نارسایی  عضله قلب و نیز آریتمی های قلبی و …  را شامل می شوند  که در هر مورد وفقط  با توجه به شرایط بیمارو بیماری  مثل شدت و ضعف بیماری قلبی می‌توان در مورد روزه گرفتن یا نگرفن بیمار تصمیم گرفت. بیماران قلبی باید به تداخلات دارو و غذا توجه کرده و به توصیه‌های پزشک معالج خود دقیقا عمل کنند.

 مثلا در بیمارانی که مصرف منظم دارو در فواصل کوتاه  مثلا هر ۶ ساعت اجباری است  و عدم مصرف دارو در زمان مقرر، موجب تشدید بیماری  میگردد، نباید روزه بگیرند. همچنین در برخی بیماران قلبی تشنگی طولانی مدت و کم آبی بدن موجب تشدید بیماری بوده و لازم است بدلیل امکان تشدید بیماری و افزایش اسیب ها، طبق دستور صریح خداوند از گرفتن روزه پرهیز نمایند.

روزه گرفتن در کدام بیمارهای قلبی  ممنوع است؟

روزه داری  در بیماری های تنگی شریان های کرونر قلب:

اگر تنگی شریان قلب به تازگی بروز کرده مثل سکته قلبی حاد، حداقل  تا ۶ هفته روزه داری مجاز نمی باشد و بعد آن منوط به شرایط بیمار و بیماری(میزان نارسایی قلبی) است.  یا اگر شما به تازگی دچار درد قفسه سینه ویا تنگی نفس فعالیتی بوده‌ و با روش های تشخیصی مثل تست ورزش یا  آنژیوگرافی متوجه شده اند که دچار بیماری های تنگی شریان قلب (ایسکمی قلب) هستید، تا زمان تثبیت وضعیت حاد بیماری ،  بهتر است  روزه نگیرید.

در انسداد های مزمن ، بسته به شدت انسداد و سن بیمار و نیاز به دارو ، موضوع متفاوت بوده و لازم است نظر پزشک معالج پرسیده شود.   اگر برای کنترل بیماری پزشک توصیه به استفاده منظم دارو در فواصل کوتاه مثلا هر ۶ ساعت می نماید، روزه داری مجاز نمی باشد.   ولی بیماران با انسداد های کم شریان کرونری قلب که تحت درمان با روزانه چند قرص طولانی اثر هستند و استطاعت بدنی نیز دارند می توانند با کسب اجازه از پزشک خود ، روزه داری داشته باشند. به هر حال در بیماران کرنری توصیه می شود از خوردن غذاهای پرحجم در یک وعده  بویژه افطار  بپرهیزند زیرا بار اضافی به قلب احتمال تکرار علائم یا بروز حمله قلبی  را در این گونه بیماران افزایش می دهد. در این بیماران بهتر است بعد افطار مختصر و با کمی فاصله زمانی سپس شام میل شود.

بیماران قلبی که در سالهای گذشته به دلیل تنگی رگ‌های قلبی تحت عمل آنژیوپلاستی و تعبیه  استنت Stent   قرار گرفتند و یا عمل جراحی باز قلبی ( بای پس  قلب)  موفق  داشته ودر حال حاضر هیچ گونه عارضه قلبی از جمله تکرار درد یا علائم نارسایی قلب  در آنها مشاهده نمی شود  و تحت کنترل هستند نیز در صورت داشتن   استطاعت بدنی ، با کسب اجازه از پزشک خود می توانند روزه بگیرند ولی  توصیه‌های مصرف دارو یا رژیم خاص خود را در طول ماه مبارک رمضان جدی  پیگیری نمایند. اما بیماران مبتلا به علائم نارسایی قلب یا تداوم  درد سینه فعالیتی وابسته به دارو یا حتی بیماران بدون استطاعت بدنی که با روزه داری دچار علائم می شوند، منع روزه گرفتن  دارند.

روزه داری  در بیماران نارسایی قلبی :

 توجه داشته باشید مصرف متعادل آب و داشتن رژیم غذایی مناسب در طول روز و استفاده منظم و به موقع از داروهای تجویز شده برای کمک به عملکرد بهتر قلبی در این بیماران الزامی است و معمولا  برای مبتلایان به نارسایی قلب علامتدار که تحت درمان دارویی می باشند، روزه‌داری ممنوع است.

 روزه داری  در افراد با فشارخون بالا:

   د رموارد پیش پرفشاری خون که بیماران تحت درمان با عوامل غیرداروئی ازجمله  کنترل وزن ، ورزش ، عدم استفاده از الکل و سیگار، کاهش مصرف نمک ،  گوشت و محصولات حیوانی در رژیم غذائی و کاهش استرس های زندگی هستند ، کاملا مشخص است که  روزه ماه رمضان اثر مثبت بر روی تمام عوامل فوق دارد . چون در بیشتر ساعات افراد روزه هستند در نتیجه در ماه رمضان وزن کاهش می یابد . مصرف الکل برای مسلمانان ممنوع است و ماه رمضان مجدداً این نکته را ثابت می کند که پرهیز از این مورد کیفیت زندگی را بهتر می کند . همچنین کاهش آشکار در مصرف سیگار و مصرف غذا وجود دارد . همچنین  مومنین  در ماه رمضان شادتر بوده کمتر عصبانی شده و استرس کمتری دارند .پس روزه ماه رمضان برای کنترل فشارخون خفیف که معمولاً از داروها برای کنترل آن استفاده نمی شود مفید است .

همچنین در موارد خفیف بیماری فشار خون بالا مثل مواردی که تحت درمان با یک دارو هستند و فشار خون در سطح مناسبی تحت کنترل است ( در صورت لزوم با اجازه پزشک معالج)  روزه داری بلا مانع است.پس در فشار خون های خفیف و تحت درمان با داروهای طولانی اثر، روزه داری منعی ندارد .

اما گروهی از بیماران که فشارخون‌های کنترل نشده دارند نیز نباید روزه بگیرند. هرگونه تغییری در حجم خون و شرایط فیزیکی بدن موجب عدم تعادل آب و الکترولیت‌ها در خون و برهم خوردن فشارخون می‌شود و این بیماران منع روزه‌داری دارند. پس در موارد شدید فشار خون که با چند دارو کنترل می شوند و فواصل دارو ها مکرر بوده و استرس های جسمی مانند گرسنگی و تشنگی طولانی مدت موجب تغییر و افزایش فشار خون می شود با نظر پزشک معالج روزه داری مناسب نخواهد بود

روزه داری  در بیماران آرتیمی (نامنظمی) قلب :

بسیاری از آریتمی ها و تپش قلب ها ( مثل  PVC, PAC, PSVT و موارد مشابه…)   مورد مهمی نبوده و می توانند روزه داری داشته باشند ولی برخی آریتمی ها بویژه در زمینه بیماری قلبی مهم مثل 

بیماران  مبتلا به AF ( نامنظم شدن  شدید ضربان  قلب)  به دلیل تنگی در دیچه میترال، در معرض  احتمال لخته شدن خون و در نتیجه سکته مغزی، یا آمبولی سایر مناطق بدن بوده  و این بیماران حتماً باید تحت درمان دارویی منظم و رژیم غذایی کنترل شده زیر نظر پزشک بوده و داروهای  خود ( از جمه وارفارین و کنترل کننده های ضربان قلب )  را به طور مرتب مصرف کرده ، کارهای سنگین انجام ندهند و روزه نگیرند .روزه داری  در

روزه داری در بیماران دریچه ای:

 کسانی که بیماری قلبی آنها پرولاپس میترال قلب بدون نارسایی تشخیص داده شده ،  می توانند روزه بگیرند و حتی در صورت وجود علائم مثل طپش قلب و یا درد سینه ، روزه داری مشکلی بوجود نمی آورد.

ولی بیماران با نارسایی یا تنگی دریچه ای  مهم باید با پزشک خود در مورد روزه داری مشورت کنند . در صورت وجود علائم نارسایی قلب بعلت تنگی یا نارسایی دریچه قلب، روزه داری مجاز نمی باشد.

روزه داری  در بیماران قلبی مادرزادی:

 بیماران قلبی مادرزادی که به نحوی دچار عارضهمهم و شدید در دریچه های قلبی  یا افزایش فشار پولمونرهستند نیز نمی توانند روزه بگیرند   از جمله بیمارانی که به دلیل وجود سوراخ در بین دو بطن ( VSD‌)  و یا دهلیز قلب (ASD‌) دچار علائم نارسایی قلب یا افزایش فشار  شریان ریوی هستند یا  بیماران با  تنگی و یا نارسایی علامتدار دریچه های قلب مخصوصا سمت چپ ( دریچه آئورت و میترال ) نمی توتنند روزه داری داشته باشند.

مقدمه :

بیماریهای قلبی عروقی در حال حاضر جزو سه علت اول مرگ و میر و ناتوانی انسان در سراسر دنیا بوده و در حال تبدیل شدن به اصلی ترین عامل مرگ و میر  یا ناتوانی  در اغلب کشورها می باشد. اگرچه خطرات ناشی از بیماریهای بیماریهای عفونی و مسری بدلیل ماهیت واگیری آنها سریع و قابل مشاهده فوری است امّا عوارض ناشی از بیماریهای مزمن مثل بیماریهای قلبی عروقی برای بیمار و جامعه،  ماندگارتر ، ناتوان کننده تر و پرهزینه تر بودن،  در همان حال قابل پیشگیری می باشند. امکان ایجاد بیماریهای قلبی عروقی بعد از سن ۴۰ سالگی در مردان ۵۰% و در زنان ۴۰% است.  هرچند بعضی از عوامل ایجاد و پیدایش بیماریهای قلبی عروقی مثل جنس مرد، سن و نژاد و ژنتیک غیر قابل مداخله هستند ، امّا روشهایی برای کنترل سایر عوامل خطر قابل تغییر و در نتیجه پیشگیری از بیماریهای قلبی عروقی و یا حداقل به تأخیر انداختن بروز آنها وجود دارد.

علل بیماری های قلب و عروق و نیز علائم ونشانه های آن بسته به نوع بیماری متفاوت است.

انواع بیمارى‌هاى قلبى:

هر چند وقتی صحبت از بیماری قلبی می شود بیشتر مردم بفکر سکته های قلبی می افتند ولی واقعیت این است که بیماری های زیادی می تواند سیستم قلبی عروقی انسان را درگیر کند

بیماریهای قلب را بطور کلی میتوان به چند زیر رده مهم تقسیم کرد:

۱ – بیماریهای عروق کرونر قلب ( شریانهای خونرسانی کننده به خود عضله  قلب ) :

آترواسکلروز ،  تصلب شرائین و  آنژین پایدار قلبی (بیماری مزمن شریان کرونر )

بیماری های  حاد شریان کرونر قلب: آنژین ناپایدار و  انفارکتوس  حاد میوکارد( سکته قلبی )

۲- بیماریهای عضله قلبی:

نارسائی قلبی حاد و مزمن

میوکاردیت حاد قلب

کاردیومیوپاتی های مزمن قلبی: کاردیومیو پاتی دیلاته قلبی ،   کاردیومیو پاتی هیپرتروفیک قلبی   ،  کاردیومیو پاتی ریستریکتیو قلبی

۳- بیماری در تولید ضربان و  ریتم  قلب:

آریتمی‌ها : تپش قلب / آریتمی های دهلیزی /  بلوک‌ قلبی‌ (Heart block) /  تاکی کاردی حمله ای بازچرخشی فوق بطنی یا PSVT /   ضربان زودرس دهلیزی یا   PAC /   آریتمی فیبریلاسیون دهلیزى (AF= Atrial Fibrillation) /

بیماری سندرم سینوس بیمار قلبی

۴-بیماری‌های دریچه‌ای قلب

۵- بیماری آندوکارد قلب (آندوکاردیت)

۶- بیماری پریکارد قلب ( پریکاردیت)

۷- بیماری عروق بزرگ و اصلی قلب:

بیماری‌های آئورت

۸- بیماری های عروق محیطی قلب:

۹- بیماری های قلبی  ثانویه به  درگیری سایر ارگانهای بدن:

کورپولمونل

۱۰- بیماری‌های مادرزادی قلب :

۱۱- پرفشاری خون= فشار خون بالا =  هیپرتانسیون: نحوه اندازه‌گیری فشار خون با فشار سنج

۱۲- ایست ناگهانی قلب:

هرچند در مباحث اختصاصی بطور کامل در مورد این بیماریها صحبت شده اما بنده بطور مختصر و کلی برای مقایسه سریع انواع بیماریها ، انها را تعریف و علائمشان را ذکر میکنم:

1 – بیماریهای عروق کرونر قلب :عروق کرونر ، رگ های اصلی خون رسانی به خود عضله قلبی می باشند. و بیماریهای عروق کرونر قلب ناشی از تنگ شدن  یا اسپاسم این عروق  ودر نتیجه  کاهش خونرسانی به قلب میباشد.

آترواسکلروز و تصلب شرائین سیر  تدریجی  اما پیشرونده  داشته و بتدریج و با مرور زمان موجب تنگی عروق کرونری قلب و در نتیجه کاهش تدریجی اما پیشرونده  خونرسانی به قلب می شود. این پدیده موجب  آنژین پایدار قلبی (بیماری مزمن شریان کرونر ) می شود که با درد فعالیتی قلب که ابتدا در سطوح فعالیت بالا و سپس بتدریج با پیشرفت بیماری با فعالیت های کمتر ایجاد و همیشه با استراحت بهبود می یابد مشخص می شود.

اما پارگی این پلاک های اترواسکلروتیک که همیشه بطور ناگهانی و بدون علائم واضح هشدار اولیه رخ داده و بدنبال آن فعالیت سیستم انعقادی خون موجب اضافه شدن لخته بروی پلاک آترواسکلروتیک پاره شده و در نتیجه انسداد کامل و حاد شده و موجب  بیماری های  حاد شریان کرونر قلب (آنژین ناپایدار و  انفارکتوس  حاد میوکارد( سکته قلبی )) میشود. این بیماری ها با درد ناگهانی قلبی در طی  استراحت بدون سابقه قبلی بیماری قلبی و یا با تشدید ناگهانی درد سینه در فردی که سابقه قبلی داشته اما تاکنون با درمان دارویی تحت کنترل بوده است مشخص می شود.

پس سکته قلبی، ناشی از توقف  ناگهانی جریان خون به عروق کرونر قلب عموما ناشی از پارگی پلاک اترواسکلروز و تشکیل لخته در داخل رگ  می باشد. علائم سکته  قلبی بجز درد و یا احساس سنگینی در ناحیه قفسه سینه ، پشت، فک، گلو و دست  می تواند شامل برخی علائم فریبنده گوارشی مثل تهوع و استفراغ و نیز علائمی مانند تعریق سرد،  ضعف، تنگی تنفس  و ضربان غیرطبیعی قلب باشد. این علائم را نباید نادیده گرفت و باید فورا به پزشک مراجعه کرد. اگر درمان فوری انجام نشود، آن قسمت از عضله قلب تخریب شده و می میرد ( سکته یا انفارکتوس) اما با درمان سریع امکان برگشت عملکرد عضله قلبی وجود دارد.

اگر  پلاک آترواسکلروز کوچک بوده و قبل از پارگی (و فعال کردن سیستم تشکیل لخته خون در قلب که انسداد حاد کرونری میدهد)، موجب انسداد قابل توجه در رگ نشده باشد، در این صورت  بسیاری از بیماران  تا زمانی که علائم سکته  قلبی آشکار نشود، نمی فهمند که دچار بیماری عروق کرونری قلب شده اند و حتی ممکن است تست ورزش اخیر این بیماران هم منفی باشد.

۲- بیماریهای عضله قلبی: علائم این گروه از درگیری قلب بفرم تنگی نفس فعالیتی و یا استراتی و نیز خستگی مفرط، ضعف و بی حالی و ادم ریه یا ادم اندام ها می باشد.و شامل:

-  نارسایی قلبی حاد و مزمن: نارسایی قلبی یعنی ناتوانی قلب از تامین نیازهای فرد که می تواند عمدتا ناشی از بیماری عضله  قلب یا کمتر ناشی از افزایش نیاز بیمار باشد.

در بیشتر موارد، نارسایی قلبی در اثر بیماری عروق کرونری و یا سکته (انفارکتوس)  قلبی رخ می دهد اما سایر علل مثل فشار خون بالای کنترل نشده طولانی مدت ، بیماری های دریچه ای  و… نیز دخیلند.

-  میوکاردیت حاد قلب: بعلت التهاب در عظله قلبی ناشی از عفونت یا پدیده های ایمنی را گویند.

-  کاردیومیوپاتی های مزمن قلبی (کاردیومیو پاتی دیلاته قلبی ،   کاردیومیو پاتی هیپرتروفیک قلبی   ،  کاردیومیو پاتی ریستریکتیو قلبی)

اختلال اولیه  در عضله  قلب را کاردیومیوپاتی نامند. این اختلال نیز با  کاهش توانایی قلب برای پمپاژ خون منجر به علائم نارسایی قلبی می شود.

۳- بیماری در تولید ضربان و  ریتم  قلب:

-  طپش قلب

-  آریتمی‌ها (ضربان نامنظم قلب)

-  بیماری سندرم سینوس بیمار قلبی

-  فیبریلاسیون دهلیزی (AF)

4-بیماری‌های دریچه‌ای قلب: قلب ۴ دریچه دارد ۲ تا بین دهلیزی بطنی و دوتا بطنی-شریانی. دو نوع اختلال ( نارسایی (شلی) و تنگی دریچه ای) می تواند هر کدام از این دریچه ها را درکیر کند.

پرولاپس  دریچه  میترال -  نارسایی دریچه   میترال -  تنگی دریچه   میترال.

نارسایی  دریچه  آئورت -  تنگی دریچه   آئورت.

نارسایی و   تنگی دریچه تریکوسپید(سه لتی)

نارسایی  و تنگی دریچه  پولمونر

۵- بیماری آندوکارد قلب (آندوکاردیت): التهاب لایه پوشاننده داخلی قلب

۶- بیماری پریکارد قلب ( پریکاردیت): التهاب لایه پوشاننده خارجی قلب

۷- بیماری عروق بزرگ و اصلی قلب:

بیماری‌های آئورت

بیماری کاروتید

بیماری عروق مزانتر روده

۸- بیماری های عروق محیطی قلب:

۹- بیماری های قلبی  ثانویه به  درگیری سایر ارگانهای بدن:

کورپولمونل : نارسایی قلبی ناشی از بیماری ریه

۱۰- بیماری‌های مادرزادی قلب:

این بیماری ها طیف وسیعی بوده و بر اساس شدت یا  در بدو تولد یا اوایل دوران زندگی مشخص می شود یا  برخی مواقع بعد از بزرگ شدن یا بلوغ مشخص می گردد.

اهم این بیماری  های قلبی مادرزادی عبارت است از سوراخ بودن دیواره های قلب ، نارسایی ( شلی ) یا تنگی دریچه  قلب، و یا وجود ناهنجاری در بسته نشدن مجرای ارتباطی دو طرف قلب در دوره جنینی و یا جابجا بودن عروق اصلی قلب می باشند.

برخی از این نقص ها نیاز به درمان ندارند. برخی دیگر نیاز به درمان دارویی و یا جراحی اورژانسی در دوره نوزادی یا در بزرگسالی دارند.

افرادی که دارای نقص مادرزادی قلبی می باشند، ممکن است در معرض خطرایسکمی قلبی (اختلال در عروق کرونری ) ، آریتمی، نارسایی قلبی و عفونت دریچه های قلبی قرار بگیرند.

۱۱- پرفشاری خون= فشار خون بالا =  هیپرتانسیون : به فشار خون سیستولیک  بالاتر از ۱۴۰ میلیمتر جیوه و   دیاستولیک  بالاتر از ۹۰ میلیمتر جیوه ( در هر  سن وهر دو  جنس ) اطلاق می شود.

۱۲- ایست ناگهانی قلب:

مرگ ناگهانی قلب  (SCD)به مرگ ناگهانی ناشی از بیماری قلبی در فرد سالم یا بیماری که انتظار مرگ  قریب الوقوع در او نمی رفت اطلاق می شود.می تواند بعلت سکته وسیع قلبی یا آریتمی قلبی و.. رخ دهد.

اگر SCD رخ دهد، بایدبه سرعت عملیات  احیای قلبی-ریوی انجام گیرد، چرا که بدون انجام احیای قلبی ریوی و بازگرداندن ریتم قلبی،  فرد بیماردر طی چند دقیقه دچار مرگ مغزی و سپس مرگ دائمی  می شود.

مهمترین علت بیماری عروقی  قلب،  مسدود شدن رگهای (شریانهای) کرونری قلب می باشد که در اثر تجمع چربی (کلسترولLDL)  در دیواره داخلی رگها به وجود می آید و موجب ایجاد نواحی پلاک آترواسکلروتیک می می شود که  دیواره سلول را تنگ و از جریان خون جلوگیری می کند. بزرگ شدن  تدریجی پلاکها موجب می شود شدت بیماری بطور تدریجی افزایش یابد.این وضعیت موجب بروز بیماری آنژین قلبی پایدار می شود. در اثر پاره شدن ناگهانی این  پلاک آترواسکلروتیک که در نتیجه خون مستعد لخته شدن در آن ناحیه و تشکیل لخته و بنابراین  با انسداد ناگهانی ناکامل خونرسانی قلب،  آنژین ناپایدار و در صورت کامل بودن انسداد حمله قلبی (سکته قلبی)  رخ میدهد.  

 پس : آنژین قلبی پایدار،  در اثر باریک شدن تدریجی  دیواره رگها بوسیله پلاکهای آترواسکلروتیک (انسداد نسبی  شرایین قلبی) اتفاق  می افتد  که باعث کندی حرکت خون و اکسیژن  رسانی  به بافت قلبی می شود. بوسیله مکانیسم های دفاعی بدن (گشاد شدن عروق) ممکن است این مقدار خون کفاف نیاز استراحتی قلب را بدهد اما  هنگام استرس و  فعالیت که نیاز قلب به خون زیاد می شود ایسکمی قلبی رخ می دهد.
مهمترین نشانه ایسکمی  قلبی، آنژین قلبی است که در اثر نرسیدن و یا کم رسیدن خون و اکسیژن به قلب پدید می آید. آنژین یعنی درد سینه قلبی ،  احساس نوعی سنگینی در سینه که  به سمت بازوها، گردن، فک، صورت پشت و ناحیه شکمی گسترش دارد. ( توضیحات بیشتر در بحث علائم  قلبی)                                                                                                      
در حالتی که آنژین در حالت استراحت توسط شخص حس شود یا جدیدا و در طی ۴ تا ۶ هفته اخیر شروع شده باشد (قبلا سابقه درد سینه ناشته است) و یا در بیمار با سابقه قبلی درد سینه، شدت درد افزایش یافته باشد یا با درمان معمول همیشگی بهبود نیابد، آنژین حالت «ناپایدار» (Unstable angina)  به خود گرفته‌است. آنژین ناپایدار بسیار خطرناک بوده و از علائم قریب الوقوع بودن احتمال  یک سکته قلبی است. پس اگر درد قفسه سینه در هنگام استراحت باشد یا درد ظرف چند دقیقه بهبود نیابد باید فورا بدون اتلاف وقت  با مرکز اورژانس یا نزدیکترین مرکز درمانی تماس گرفت زیرا  ممکن است یک حمله قلبی (سکته)  رخ داده باشد .

آنژین ناپایدار (Unstable angina) و  حمله قلبی (سکته قلبی Myocardial infarction= MI):

بیماری‌ دریچه‌ای‌ قلب‌

 
قلب‌ ۴ دریچه‌ دارد. دریچه‌‌ دولتی‌ میترال‌  و سه‌ لتی‌ تریکوسپید  که‌ کنترل‌ جریان‌ خون‌ ورودی به‌ درون‌ بطن‌ها را به‌ عهده‌ دارند. دریچه‌های‌ سه‌ لتی‌ آئورت‌ و ریوی‌ نیز کنترل‌ جریان‌ خون خروجی ‌ به‌ خارج‌ از قلب‌ را به‌ عهده‌ دارند. تنگی دریچه ها موجب کاهش خروج خون از قلب و نارسایی دریچه ها موجب پس زدن مجدد خون پمپ شده می شود. پس عملکرد درست‌ دریچه‌ها برای‌ کارآمدی‌ قلب‌ به‌ عنوان‌ یک‌ پمپ‌ اهمیت‌ حیاتی دارد
علایم‌ شایع‌ :
در موارد خفیف تا متوسط اغلب بدون‌ علامت بوده و در معاینه یا اکوکاردیوگرافی قلب تشخیص داده می شود.

در موارد متوسط تا شدید بسته به دریچه درکیر و نیز  تنگی یا شلی دریچه :‌

  تغییرات  فشارخون‌ ‌

• خستگی‌ زودرس  و ضعف و بی حالی
• تنگی‌ نفس فعالیتی و یا ‌ تنگی‌ نفس  در حالت دراز کش که‌ فرد را از خواب‌ بیدار می‌کند.
• ادم ‌ ریه‌
• درد قفسه‌ سینه
•  نامنظمی‌های‌ ضربان‌ قلب (آریتمی ها)‌  یا سنکوپ

  علل‌
  بیماری‌ دریچه‌ای‌ قلب‌ اساساً به‌ دو نوع‌ تقسیم‌ می‌شود: تنگ‌ شدن‌ دریچه‌ که‌ جلوی‌ جریان‌ طبیعی‌ خون‌ را می‌گیرد، یا گشادشدن‌ دریچه‌ که‌ باعث‌ برگشت‌ خون‌ به‌ عقب‌ و به‌ درون‌ قلب‌ می‌شود.

   اختلال‌ دریچه‌ای‌ ممکن‌ است:

  • ‌ نقایص و مشکلات ‌ ارثی
  • نقایص‌ مادرزادی‌ قلب‌
  •  تب‌ روماتیسمی(‌ عارضه‌ای‌ از گلودرد استرپتوککی درمان نشده در کودکی ‌)
  • اسکلروز (آهکی شدن لیف لت های دریچه)
  • عارضه فشارخون‌ بالای مزمن درمان نشده
  • آندوکاردیت‌ عفونی(عفونت دریچه) 
     
    پیشگیری‌ :

  در صورت‌ وجود بیماری‌هایی که‌ باعث‌ آسیب‌ به‌ دریچه‌ قلب‌ می ‌شوند، برای‌ درمان‌ به‌ پزشک‌ مراجعه‌ کنید (مثلاً در مورد بالا بودن‌ فشارخون‌، آندوکاردیت‌، و سیفلیس‌).
  برای‌ پیشگیری‌ از تب‌ روماتیسمی‌، باید  در کودکی برای‌ عفونت‌های‌ استرپتوککیی آنتی‌بیوتیک‌ مصرف‌ شود.
  اگر سابقه‌ خانوادگی‌ بیماری‌ مادرزادی‌ قلب‌ را دارید، پیش‌ از تشکیل‌ خانواده‌، برای‌ مشاوره‌ ژنتیکی  مراجعه‌ کنید.

  در سایر موارد پیشگیری از ایجاد یا پیشرفت آهسته بیماری  ممکن نبوده اما می توان از پیشرفت سریع یا عوارض وخیم آن پیشگیری کرد مثل پیشگیری از  آندوکاردیت عفونی یا مصرف برخی داروها در مراحل بی علامت بیماری متوسط دریچه ای.

  عواقب‌ مورد انتظار
  به‌ بیماری‌ زمینه ای و شدت درگیری بستگی‌ دارد. بسیاری‌ از عوراض‌ بیماری‌های‌ دریچه‌ای‌ را می‌توان‌ با دارو کنترل‌ یا با جراحی‌ معالجه‌ نمود.

  عوارض‌ احتمالی‌:

  آریتمی قلبی (نامنظمی ضربان قلب)
  آندوکاردیت (عفونت‌ دریچه‌ها): در مراجعه‌  به دندانپزشک‌ جهت برخی اقدامات دندانپزشکی و یا قبل از جراحی های شکمی یا سیستم ادراری تناسلی به‌ متخصص‌ جراحی یا بیهوشی‌، بیماری‌ خود را اطلاع‌ دهید.

  نارسایی‌ احتقانی‌ قلب‌

  انواع درگیری:

  1. تنگی میترال
  2. نارسلیی میترال
  3. تنگی آئورت
  4. نارسایی آئورت
  5. نارسایی تری کوسپید
  6. تنگی تری کوسپید
  7. تنگی و نارسایی پولمونر

  درمان‌ :

  درمان دارویی برای کاهش سیر پیشرونده تخریب دریچه ای.

  درمان دارویی برای کنترل برخی عوارض مثل نارسایی قلبی یا آریتمی.

  استفاده از بالون جهت رفع تنگی دریچه ای.
  جراحی‌:  برای‌ ترمیم  نقص‌ دریچه‌ایی یا تعویض دریچه‌ بیمار  و جایگزنی‌ کردن‌ آن‌ (با دریچه‌ مصنوعی فلزی ‌ یا دریچه‌ بافتی‌ خوکی یا گاوی‌).

   

  فعالیت در زمان ابتلا به این بیماری: در تنگی شدید ائورت حتی بدون علامت، محدودیت فعالیتی لازم است  زیرا می تواند موجبسنکوب ناگهانی شود .

  در سایر بیماری‌ دریچه‌ای، نیازی‌ به‌ محدود کردن زیاد‌ فعالیت نیست‌ و تا حد توان بلامانع است.

  رژیم‌ غذایی‌ : رژیم‌ غذایی‌ کم‌ نمک‌ و  کم‌ چرب‌ توصیه شده به تمام بیماران قلبی